In het supergoede boek ‘Presentation Zen’ stond de gouden tip om een presentatieprogramma als PowerPoint pas op te starten als je de hele presentatie al op papier had ontworpen. Deze gouden regel geldt ook voor een goed e-Learning ontwerp: start op papier!
Een ontwerp is meer dan knopjes klikken
De neiging is sterk om bij het ontwikkelen van e-Learning direct een tool op te starten. Een auteursomgeving als Lectora of Storyline als je een webbased training wil maken, een leeromgeving als aNewSpring of N@tschool of blogging software zoals WordPress.
De tools worden steeds gebruiksvriendelijker, krachtiger en verleiden om direct met ontwikkelen te beginnen. Dit levert vaak een verschrikkelijk resultaat op. Het ontwerp is nog steeds de basis van een goede e-Learning leerervaring. Nu hoeft er niet direct een ISD-model zoals ADDIE gebruikt te worden maar de tijd nemen om een krachtig ontwerp te maken dat meer rendement oplevert én kosten bespaart in latere fases is essentieel.
Start met papier
Om niet direct de software op te starten maar eerst goed na te denken over het ontwerp is het handig om eerst op papier elementen van het ontwerp uit te werken. Twee voorbeelden die volgens mij goed werken:
- Een ontwerp voor een cursus maken met de Moodle Cursus Ontwerp Model van Avetica.
- Een ontwerp maken voor een Coachingstraject in de SBO Opleiding Onderwijskundig e-Learning Ontwerper.
1. Ontwerpen met het Moodle Cursus Ontwerp Model
Avetica is een dienstverlener op het gebied van Moodle. Ze hebben een methodiek bestaande uit een set kaartjes uitgebracht onder Creative Commons licentie waarmee je op papier eerst een ontwerp maakt. Er zijn verschillende soorten kaartjes met verschillende kleuren. Hieronder is de indeling verbeeld.
De ontwerper gaat met nog een uitgebreide instructie met een interne klant in gesprek om zo de wensen en eisen helder te krijgen. De kaartjes worden uitgeknipt, ingevuld en worden gestructureerd. Op papier is het eenvoudig om het ontwerp aan te passen of om de volgorde te veranderen. Door de kleuren wordt het direct inzichtelijk als er een eenzijdig ontwerp is gemaakt.
Via ‘Pay with a Tweet’ is het materiaal te downloaden.
2. Ontwerp een leertraject ‘coaching’
Bij de Opleiding Onderwijskundig e-Learning Ontwerper van SBO ben ik al jaren hoofddocent. Tijdens de eerste dag is Jeroen Krouwels van PAT Learning Solutions een gewaardeerde gastdocent en hij neemt de deelnemers mee in een ontwerptraject. In groepjes gaan mensen aan de slag om met behulp van papieren materialen in een paar uur een ontwerp te maken voor een leertraject ‘coaching’. Met scharen, stiften, plakband maar vooral met de nodige energie en creativiteit werken de groepen zich door de opdracht heen. Geen afleidende vastlopers, geen focus op de kleur van een template, geen batterijen die op zijn. Er worden fantastische resultaten bereikt zonder dat we worden afgeleid. Jeroen doet dit soort sessies ook met klanten, daarvoor zijn de papieren hulpmiddelen ook ontwikkeld.
Een impressie van deze ambachtelijke ontwerpsessie:
Pak dus vaker pen, papier en scharen bij het ontwerpen van e-Learning en denk vrij zonder beeldscherm!
Een hele nieuwe ontwikkeling vormen initiatieven zoals Open Badges. Een badge is een grafisch icoon zoals je die ook ziet bij games of social media sites. Het geeft aan dat je iets bereikt hebt.
Als ontwerpers van leerervaringen (binnen onderwijs, bedrijfsopleidingen etc.) is het eigenlijk een schande dat we niet meer wetenschappelijke inzichten gebruiken als basis voor onze ontwerpen. John Medina, moleculair bioloog heeft in 2008 al het boek 
Oefening: lichamelijke oefening geeft een boost aan je brein
Dit jaarlijkse congres is een prima indicator voor mij. Niet alleen de mate waarop onderwerpen op het congres aan bod komen is een teken van het belang maar soms valt het juist ook op als onderwerpen niet meer expliciet aan bod komen maar een geïntegreerd onderdeel uitmaken van alle projecten en praktijkvoorbeelden. De onderwerpen die niet in de programmaboekjes stonden zijn misschien nog wel belangrijker dan die er wel in stonden.
Vorig jaar was mobiel leren een hot item. Nu zie je dat mobiel leren een logisch onderdeel is van een e-Learning traject. Bij de meeste bedrijven wordt mobiel leren ingezet als dit een meerwaarde heeft. Daarbij ligt de toepassing vaak in het ondersteunen van het werkproces in plaats van het formele leren met webbased trainingen. Dit sluit goed aan bij het verhaal van Clark Quinn van vorig jaar, zie hiervoor mijn oude 
Hans de Zwart en ik hebben dit jaar bij Masie samen een sessie van 1,5 uur verzorgd over zelfgeorganiseerd leren, of Do It Yourself Learning. Zowel op 
Het is een domein en een onderwerp waar je veel mee losmaakt. Dat bleek toen we na een introductie en een pecha kucha (zie 
Om 8.00 uur begint de sessie over webinars met een oorlogsverklaring. De twee auteurs van het boek 
New York Times business reporter Charles Duhigg schreef het boek 
Van KLM zijn er twee mannen (
David Calutta werkte eerst bij de CIA, nu bij Department of Education. Hij deelt zijn visie op gepersonaliseerd leren. Behalve een snelle prater is het ook een scherpe denker die heel kritisch kijkt naar de manier waarop we leren inrichten en leerervaringen ontwerpen. Hij geeft aan dat als een arts op een zelfde manier klanten zou benaderen als het onderwijs zou hij zijn baan kwijt zijn binnen een dag (“hij geeft iedereen dezelfde medicijnen ongeacht de kwaal”). Goed punt. Hij noemt ook nog even een beleidsplan wat o.a. uitgebreid ingaat op personalized learning, te 
