May 24

Cherida Louz is de meest veelzijdige vakgenoot die ik ken. Behalve als e-Learning en Performance support specialist werkt Cherida ook twee dagen per week als operatieassistente bij Cardiologie. Zie ook haar LinkedIn profiel.

Al jaren verzorgt Cherida als gastdocent een interessante avond bij mijn Avans Plus Postbachelor opleiding e-Learning. In die avond gaat ze met de groep in rondes aan de slag met een simulatie-oefening. Op dinsdag 12 mei heeft Cherida de avond op afstand verzorgd. Hiervoor heeft ze een herontwerp gemaakt. In dit interview deelt ze haar ervaringen en geeft ze aan waarom deze avond op afstand zo’n succes werd.

Tagged with:
May 08

Op dit moment bieden veel leveranciers tools gratis aan of ze verlengen de duur waarop je een probeerversie kunt gebruiken naar soms wel 90 dagen. De eerste weken tijdens de Coronacrisis kreeg ik veel vragen over tools. Welke tool moeten we nu gebruiken om SNEL met GOED leermateriaal of INTERACTIEVE leerprocessen te komen? Het is verleidelijk om nu een gratis tool te kiezen maar is dat wel een goede keuze? Kost een tool misschien heel erg veel moeite om te leren? Of is het werken met zo’n tool erg arbeidsintensief?

 

Laaghangend fruit

In mijn opleidingen (SBO Opleiding onderwijskundig ontwerper en de Avans Plus postbachelor opleiding e-Learning) heb ik het altijd over het “laaghangend fruit“. Wat zijn de keuzes die veel rendement opleveren en die weinig moeite of geld kosten om in te zetten?

Ik besloot om een interactieve infographic te maken over e-Learning tools. Bij KLM heb ik samengewerkt met het bedrijf Digital Chefs. Zij hebben de performance support app bij KLM gemaakt en waren bereid om het technisch te realiseren. Heel fijn want nu werkt de site perfect op zowel PC, tablet en smartphone. De user interface is weer goed doordacht en eenvoudig. De inhoud delen we met een Creative Commons licentie, dus voel je vrij om te kopiëren en te hergebruiken.

 

Opzet interactieve infographic

Op de horizontale as vind je de tijd en vaardigheden die het kost om een tool te gebruiken. Hoe verder naar rechts, hoe moeilijker een tool is en hoe meer tijd het kost om er iets mee te maken.

Op de verticale as vind je de kosten die gemoeid zijn met een tool. Hoe verder naar boven, hoe hoger de kosten.

Dan hebben we drie verschillende categorieën:

  • Rode appels: deze tools zijn klaar om geplukt te worden. Je kunt ze snel inzetten, zonder veel kosten en ze zijn eenvoudig te gebruiken.
  • Oranje appels: deze tools zijn iets ingewikkelder en kosten meer tijd en vaardigheid om te gebruiken. Zijn ook wat duurder.
  • Gele appels: deze tools zijn complexer om te gebruiken, kosten veel meer tijd om iets mee te maken en zijn ook duurder.

 

Ga naar https://lowhangingfruit.info en laat me weten wat je ervan vindt!

Tagged with:
Apr 30

Direct op donderdag 12 maart gaf yogadocent Helga van Geldrop haar eerste les online. Ze voorzag dat dit een essentiële stap was voor Yogapraktijk PUUR.

Inmiddels is ze heel ervaren in het online verzorgen van yogales en graag ging ik het gesprek met haar aan over deze manier van lesgeven.

Tagged with:
Apr 20

Natuurlijk is het belangrijk om ook in deze tijden op een weldoordachte manier gebruik te maken van allerlei e-Learning applicaties. De laatste tijd is er nogal wat commotie over het gebruik van Zoom, een veelgebruikte webinartool. In deze blogpost leg ik uit op welke manier je bewust en veilig van dit soort software gebruik kunt maken.

Disclaimer; ik ben techneut, noch jurist

Er zijn technisch onderlegde collega’s die veel beter kunnen duiden wat de gevaren zijn van webinar software in het algemeen en Zoom in het bijzonder. En we hebben vanuit e-Learning beats Corona een mooi webinar gehad met Gerrit-Jan Zwenne, hoogleraar Privacyrecht in Leiden. Hij gaf aan dat we ook realistisch en pragmatisch om kunnen gaan met de werkelijkheid van nu. We moeten de voors en tegens van tools afwegen en tot een bewuste keuze komen.

Veiligheid, eigenaarschap van data en privacy is belangrijk

Natuurlijk is veiligheid, eigenaarschap van data  en privacy belangrijk. Daarom ondersteun ik graag een organisatie zoals Bits of Freedom. Ze doen belangrijk werk voor ons allemaal. Zelf gebruik ik om die reden geen Facebook, en ook geen Slack. Daarover gaf de Electronic Frontier Foundation aan dat gratis gebruikers van Slack geen controle hebben over hun data (die blijft op de Slack servers staan en je kunt ze niet verwijderen). EFF geeft aan dat Slack geen verantwoordelijkheid neemt en dat Zoom wel meteen verantwoordelijkheid neemt en de veiligheid aan probeert te scherpen. Slack verandert niets. Dit is ook een van de redenen waarom ik betaal voor elke dienst die ik gebruik (Mindmeister, Dropbox, Mentimeter, Padlet, Zoom, PicMonkey, Lucidchart, etc.). Mijn tools kies ik zelf, ik betaal ze zelf en ik word door niemand gesponsord. Het kiezen van een tool gaat over functionaliteiten, eigenaarschap van data, veiligheid, kosten, gebruikersgemak en technische stabiliteit. En soms is er geen goed alternatief. Zo gebruik ik LinkedIn maar baal van de content die je weggeeft, van de in mijn ogen slechte gebruikerservaring, van de reclame, van de doorlopende push om Premium lid te worden, mijn contacten te importeren, en van de gebrekkige invoering van standaarden zoals open badges.

Verschil software voor videobellen en webinars

Bits of Freedom heeft in een post 9 tools voor videobellen op een rijtje gezet. Dat zijn niet enkel webinartools maar ook algemene tools. Er is voor mij wel een heel belangrijk verschil tussen social tools zoals Microsoft Teams of Houseparty en webinarsoftware. Bij webinarsoftware kun je behalve videobellen namelijk verschillende didactische functionaliteiten gebruiken.

Al 20 jaar verzorg ik webinars en eerder heb ik de verschillende tools waarmee ik ervaring heb tegenover elkaar gezet in een blogpost. Momenteel gebruik ik Zoom, BigBlueButton, BlueJeans, Microsoft Teams en Webex. Voor mij heeft Zoom de voorkeur. Eenvoudig te gebruiken, weinig technische problemen bij gebruikers, werkt zonder installatie in alle browsers, veel instellingen die je kunt aanpassen en didactisch is mijn favoriete functionaliteit aanwezig; virtuele breakout rooms. Hierbij deel je deelnemers in kleine groepen op. Mijn ervaring is dat dit het leerproces erg intensief en waardevol maakt. Vooral bij als je langere sessies organiseert is deze optie zeer belangrijk. Er ontstaat echt goede samenwerking in een besloten breakout room.

De breakout room functionaliteit is bij de volgende tools aanwezig. Er zijn er vast nog meer maar met deze tools heb ik ervaring:

  • Zoom (werkt meer dan prima, zie ook mijn video erover)
  • Adobe Connect (werkt ook goed; is met 50 euro per maand duurder dan de meeste tools)
  • BlueJeans (ik ervaar regelmatig technische problemen, met hun breakout rooms heb ik geen ervaring)
  • BigBlueButton (werkt goed maar is met 200 euro per maand fors duurder dan de andere tools en vooral interessant als je zoals ik Moodle gebruikt als leeromgeving want dan is het een activiteit in Moodle)
  • Webex Online Training (heb ik geen ervaring mee. In de gewone Webex Meeting is deze functionaliteit niet aanwezig. De kosten voor deze versie zijn niet terug te vinden op de website).

Wat kun je instellen om Zoom veilig te maken?

Security brengt alle instellingen samen onder 1 knop

Veel te laat is de veiligheid van Zoom prioriteit geworden binnen het bedrijf Zoom. N.a.v. de commotie hebben ze flinke veranderingen doorgevoerd, enigszins laat maar voor mijn gevoel pakken ze wel door met een 90-dagen focus op veiligheid.

Ook zijn ze transparant over alle verbeteringen. Zo hebben ze direct de datadoorgifte naar Facebook gestopt, hebben ze de wachtwoorden verplicht gesteld en wachtruimtes ingevoerd, hebben ze een extra Security knop toegevoegd en de meeting-id onzichtbaar gemaakt (Boris Johnson), hebben ze cloud-recording veiliger gemaakt en is het mogelijk om te kiezen in welke regio je Zoom datacenter staat. Daarnaast zijn er vele kleine veranderingen doorgevoerd, zo kun je nu geen bestanden meer sturen in een chat en zijn links in de chat niet meer direct aanklikbaar. Een belangrijke is wel dat Zoom attention tracking heeft verwijderd. Dat vond ik altijd al een slechte functionaliteit waarbij je ziet als een deelnemer een ander venster bekijkt en dus niet oplet. Andere tools zoals Vitero hebben dat ook. Hierdoor wordt onnodige informatie vastgelegd en ik vind het ook een brevet voor onvermogen vanuit de host/trainer. Goed dat deze mogelijkheid weg is.

Belangrijker dan alle bovenstaande maatregelen vind ik de invloed die je als organisator kunt gebruiken om je sessie veiliger te maken.

Mijn tips om webinars veiliger te maken:

  • Als het niet hoeft maak je geen opname van de sessie. Anders transparant zijn naar de deelnemers en melden wat er gebeurt met de opname. Waar komt de opname beschikbaar?
  • Bij het opnemen van de sessie geef ik aan dat deelnemers hun naam kunnen aanpassen of verwijderen en hun webcam kunnen uitzetten. Ik vraag ze ook expliciet toestemming te geven. Je kunt dit instellen bij het tabblad Recording, als je “Recording disclaimer” aanklikt moet iedereen bevestigen dat ze akkoord gaan met de opname.
  • Wel een opname? Dan opnemen direct naar je eigen computer of naar de cloud en daarna direct downloaden en verwijderen. Ik prefereer opnemen naar de cloud omdat dit doorgaat bij een storing aan je eigen computer of verbinding.
  • Soms pauzeer ik het opnemen als er persoonlijke informatie wordt gedeeld. Daarna kun je hem weer aanzetten.
  • Zorg ervoor dat vinkje uitstaat bij “Local recording” in het tabblad Recording. Dan kunnen deelnemers niet de sessie opnemen.
  • In het zelfde tabblad Recording zet je de optie “Require password to access shared cloud recordings” aan.
  • Stel in: “Require a password when scheduling new meetings”. De url van de sessie wordt dan zeer lastig om te raden.
  • Stel in: “Embed password in meeting link for one-click join”. Dat geeft veiligheid en gemak voor de deelnemers.
  • Deel alleen een link met daarin het wachtwoord via een leeromgeving. Zonder account worden er geen persoonlijke gegevens vastgelegd.
  • Stel in dat bestanden niet meer kunnen worden verstuurd via de chat. De optie “File transfer” zet je dan uit.
  • Stel in dat “Far end camera control” niet mogelijk is. Hiermee kan iemand je camera bedienen.
  • Zet de instelling “Auto saving chats” uit. Anders worden alle chats automatisch bewaard.
  • Stel Europa in als enige datacenter bij de instelling “Select data center regions for meetings/webinars hosted by your account”.
  • Je kunt een wachtruimte instellen. Dan kunnen deelnemers pas een sessie in als jij ze als host toelaat. Zelf gebruik ik deze optie niet omdat het niet gastvrij voelt en ik heb nog nooit meegemaakt dat iemand anders dan een echte deelnemer deelnam. Daarnaast kun je altijd met 1 druk op de knop tijdens de sessie iemand verwijderen.

Laten we zelf kritisch kijken naar elke tool die we inzetten. Soms zijn we afhankelijk van de leverancier maar vaak kunnen we als organisator ook het gebruik van tools een stuk veiliger maken. Stay Safe!

Tagged with:
Mar 28

Een herontwerp is nodig als we een hele trainingsdag die we normaal gesproken in een leslokaal organiseren nu helemaal op afstand gaan doen. Jeroen Krouwels schreef er al een stuk over op e-learning-beats-corona.nl. Deze week heb ik zo’n F2F dag herontworpen en graag deel ik met jullie in deze blogpost mijn ontwerpkeuzes en ervaringen.

 

Herontwerp van dag 3 van de SBO Opleiding onderwijskundig e-Learning ontwerper.

De opleiding die ik bijna tien jaar geleden met Ank Dierckx heb opgezet is geen enkele uitvoering hetzelfde. Steeds komen er andere onderwerpen en soms andere gastdocenten naar voren omdat ons vakgebied zo snel verandert. Dat is ook altijd het mooie aan deze opleiding. De Corona-tijd dwingt ons echter nu tot een radicaal herontwerp. Op afstand lesgeven vraagt om andere ontwerpkeuzes. Zowel qua organisatie en structuur als didactisch.

En laten we de hele oude term distance learning of afstandsonderwijs weer gebruiken om deze vorm te benoemen want het is meer dan alleen 100% online lesgeven. Wikipedia geeft aan dat de eerste vorm van dit soort onderwijs al in 1728 plaatsvond en dat de echte eerste cursus op afstand werd verzorgd door Isaac Pitman rond 1840: een cursus steno.

 

De ‘oude’ vorm van de opleiding

Op de site vind je de precieze indeling maar voor nu is de schematische opbouw wel voldoende. De opleiding bestaat uit 4 dagen op een fijne locatie in Utrecht. Goede, ruime lokalen, professionele en klantgerichte ondersteuning en hele goede catering.

De structuur is:

In een notendop:

  • 4 lesdagen van 09.30 – 17.00 uur in Utrecht.
  • 2 webinars van 20.00 – 21.30 uur.
  • Leeromgeving met bronnen en activiteiten.
  • Opdrachten die zelfstandig worden uitgevoerd; zowel voorbereidende als verwerkingsopdrachten.
  • Peerfeedback die bij opdrachten wordt gegeven, zowel online als in het trainingslokaal.
  • Inzet van 2 gastdocenten, op dag 1 en dag 3.

In de uitvoering van nu hadden we een filevrijrooster (13.00 – 20.00 uur) en we hadden de eerste twee dagen al gehad. De derde dag stond gepland op donderdag 26 maart 2020.

 

Ontwerpkeuzes

Welke keuzes kun je nu maken? Het eenvoudigste is om je huidige programma gewoon online via een webinartool te verzorgen. Je hoeft dan niet heel veel te veranderen aan de manier van lesgeven. Dat is naar mijn mening een hele slechte oplossing die een slechte leerbeleving oplevert.

Hoewel ik al ruim 20 jaar webinars verzorg is deze ontwerpuitdaging wel echt van een andere orde. Daarom leek het me goed om dit nieuwe terrein te betreden alsof ik een beginnend trainer was. Een lesplan heb ik daarom weer gemaakt. Dat deel ik hieronder maar eerst wat keuzes die ik had. Uitgangspunt was dat de leeractiviteiten op dezelfde dag werden uitgevoerd. Dit had ik ook met de deelnemers doorgesproken. Ik wist ook dat niet iedereen aan elke leeractiviteit kon deelnemen vanwege de Corona dynamiek.

De vragen die ik me stelde:

  • Hoeveel online synchrone sessies ga ik organiseren?
  • Hoe lang duren de sessies?
  • Kan ik offline activiteiten ontwerpen tussen de synchrone sessies door?
  • Welke leeractiviteiten (zowel online als offline) gebruik ik tijdens de synchrone sessies?
  • Hoe ga ik mijn gastdocent inzetten; welke tijd en welke activiteiten?
  • Welke tools buiten de webinartool (Zoom) en leeromgeving (Moodle) ga ik inzetten?
  • Hoe kan ik het contact intensief maken in een veilige leeromgeving?
  • Op welke manieren activeer ik deelnemers én zorg ik voor ontspanning?
  • Op welke manier kan ik de deelnemers verrassen?

 

Hoe ziet het ontwerp er nu uit?

Ik ben uitgekomen op onderstaande structuur. Onder het schema ligt ik het geheel toe. Schematisch ziet de dag er zo uit:

 

 

We hebben blauwe online synchrone activiteiten. Daarvoor loggen we tegelijkertijd in bij Zoom en hebben we diverse werkvormen die we gebruiken. Er zijn 3 online sessies van 1,5 uur met steeds een pauze en we sluiten de dag af met een sessie van 1 uur. Tijdens de online sessies gebruiken we vele werkvormen. Niet alleen een plenaire uitleg zoals in het klaslokaal maar we hebben ook breakout sessies waarbij we kleine groepjes maken. De gastdocent, Alfred Remmits, heb ik gevraagd om op een andere manier les te geven. Minder slides, minder tijd en meer activiteiten. Voor extra dynamiek heb ik twee extra gastsprekers gevonden (Jeroen Krouwels en Cherida Louz) die elk hun specifieke kennis en ervaring rondom performance support in de zorg delen met ons via korte bijdrages.

We hebben ook roze asynchrone activiteiten. Dit zijn 3 opdrachten van 30 minuten die deelnemers offline zelfstandig uitvoeren op hun eigen plek. De eerste 30 minutenopdracht doen ze voor de dag, opdracht 2 en 3 worden tijdens de dag uitgevoerd. De uitkomsten van de 30-minuten opdrachten worden tijdens de synchrone online sessies gebruikt.

Ik heb vooral extra leeractiviteiten bedacht en bestaande leeractiviteiten aangepast. Met de gastdocent heb ik goed doorgesproken op welke manier we zijn bijdrage konden aanpassen. Vooraf heeft hij zijn opdrachten, interacties en presentatie gedeeld die ik weer heb verwerkt.

Mijn lesplan was best gedetailleerd en week erg af van mijn gewone lesdag. Je kunt downloaden het Lesplan (PDF-bestand) of het Lesplan (Wordbestand).

 

Mijn reflectie

Het was een flinke uitdaging om dit goed te doen. Ik had de deelnemers ook voorbereid op de nieuwe opzet en ze iets meegegeven over het rendement, zie hiervoor de informatie die ik vooraf in de leeromgeving heb gedeeld.

Mijn belangrijkste bevindingen:

  • Leren én lesgeven is in zo’n synchrone sessie intensiever. Dit vraagt van iedereen veel maar geeft ook veel leerrendement. Het contact is persoonlijker (bij mij had wel iedereen de webcam aan).
  • Ook op afstand kunnen mensen heel actief en betrokken zijn. Met veel interactie, veel afwisseling, humor, een open houding ontstaat er een bijzondere en prettige dynamiek. Met energie!
  • Een sessieduur van 1,5 uur met 5 minuten pauze is heel prettig (mits dit met veel afwisseling is ontworpen).
  • Pauzes tussen de sessies van 1,5 – 2 uur zijn heel wenselijk en nodig.
  • De laatste sessie was een beetje teveel. We zijn na 45 minuten gestopt. Misschien helemaal schrappen?
  • Opdrachten van 30 minuten offline werkte heel goed. Dit zorgde dat we echt de verdieping in de groep konden vinden tijdens de online sessie.
  • Ik heb een beperkt aantal tools gebruikt (buiten Zoom en de leeromgeving enkel Mentimeter en Padlet) en dat was precies goed.
  • De breakout rooms (zie video hierover) waarbij je uiteen gaat in kleine groepjes werkte supergoed! We hadden een opdracht van 40 minuten en dit ging bijzonder goed.

 

Ontwerptips voor een succesvol blended ontwerp

Mijn toptips als je zelf een sessie gaat herontwerpen:

  • Gooi je gewone lesaanpak overboord en start opnieuw. Alsof je voor het eerst lesgeeft. Denk na over elk detail (en maak een lesplan!).
  • Zorg voor veel ruimte tussen online sessies. Breng rust in je ontwerp.
  • Ontwerp de leerervaring, niet de content. Laat de inhoud niet leidend zijn en laat niet alles aan bod komen. Zoals Ruth Colvin Clark al zei: “Content covered, is not content learned”.
  • Zoek naar interactie. Bedenk alternatieve didactische manieren die misschien niet in je klassikale training/les zitten. Kijk naar extra kansen bijvoorbeeld om een gastspreker uit te nodigen en laat deelnemers interviewvragen maken. Of zorg voor een duo-presentatie waarbij je het gesprek aangaat of laat deelnemers presenteren.
  • Combineer ook offline activiteiten met je online werkvormen. Niet alleen tussen de sessies, ook tijdens de sessies. Zo was een opdracht bij de start om een voorwerp uit huis erbij te pakken dat in deze Corona crisis een betekenis heeft en te laten zien voor de webcam. Dat gaf direct een andere dynamiek en contact.  Ook heeft een deelnemer spontaan de hele groep meegenomen in een Yoga oefening tijdens de start van sessie 2.
  • Bedank manieren om contact te maken en het bijzonder te maken. Hieronder zie je een envelop. Iedere deelnemer heeft deze ontvangen voor de lesdag. Deze mocht pas tijdens de sessie geopend worden. Daarin zat een persoonlijk kaartje en een reep chocolade. Ook het gebruik van camera en audio zorgt voor verbinding.
  • Zorg voor een veilige leeromgeving. Maak afspraken over opnames, over feedback, etc. Het helpt ook om in  subgroepen uiteen te gaan (in Zoom heet dit de breakout rooms). Daardoor ontstaat een heel ander gesprek. Zoek naar dit soort persoonlijke ervaringen.
  • Maak de deelnemers deelgenoot van jouw uitdaging. Dit is voor jou ook nieuw. Vraag deelnemers om je te helpen en van feedback te voorzien. Bouw extra momenten in waarin je om feedback vraagt. Je hebt een gezamenlijke verantwoordelijkheid om het zo goed mogelijk te doen.
  • Ben extra duidelijk tijdens de sessie wat je verwacht van de deelnemers. Als je een vraag stelt, hoe wordt die dan beantwoord? Via de chat? Met de microfoon? In een app?
  • Geniet en beweeg mee. Het is een nieuwe situatie die mij in ieder geval heel veel mooie momenten en ervaringen heeft gebracht. Flexibel zijn helpt en geniet dan van de nieuwe ervaringen die je als trainer opdoet!

Zorg voor iets verrassends!

 

 

Tagged with:
Mar 20

Sinds vrijdag 13 maart hebben we met 4 vakgenoten een website opgezet. Met Ank Dierckx, Jeroen Krouwels, Job Bilsen en ik proberen we onze collega’s zo snel en goed mogelijk te helpen. Op https://www.e-learning-beats-corona.nl/ vind je allerlei materialen en tips en we organiseren webinars.

In de webinars hebben we steeds Zoom gebruikt en ik kreeg veel vragen over hoe ik nu precies bepaalde handelingen uitvoerde in Zoom. Omdat ik zelf enthousiast ben over de tool heb ik schermfilmpjes opgenomen.

Bij deze een aantal instructiefilmpjes:

Zoom > Plannen van een nieuwe sessie

Zoom > Plannen van een sessie met inschrijven

Zoom > Starten van een sessie

Zoom > Gebruiken Breakout rooms

Zoom > Opnemen van sessies

Zoom > Geavanceerde instellingen

Tagged with:
Mar 12

In deze tijden waar congressen, trainingen en lessen uitvallen door het COVID-19 virus, en mensen gevraagd wordt om vooral thuis te werken, is het goed om te kijken wat we kunnen inzetten om op afstand les te geven. In deze blogpost zet ik een aantal tools tegen elkaar af waarmee je goed een virtuele klas kunt organiseren.

Soorten tools en wat kun je ermee?

Er zijn tools zoals Skype, Facetime, Google Hangouts, etc. waarmee je synchroon sessies kunt organiseren. Vaak gratis en je kunt ook met meerdere personen deelnemen. De tools die ik hier bespreek hebben nog aanvullende functionaliteiten zodat ze meer didactische mogelijkheden bieden. Tien jaar geleden heb ik in een blogpost webinartools tegen elkaar afgezet. Sommige tools bestaan nu nog steeds.

Grofweg bieden deze webinar tools vergelijkbare functionaliteiten:

  • delen van presentaties
  • audio via internet (VoIP) voor alle deelnemers
  • video via webcams of externe camera’s
  • tekenen op een whiteboard
  • delen van allerlei applicaties
  • meerkeuzevragen stellen
  • hand opsteken (en op andere manieren laten weten hoe je over de sessie denkt)
  • chat (naar 1 iemand of de hele groep)
  • virtuele subgroepen maken in aparte ruimtes
  • opnemen van de sessie

Bij veel van de tools kun je niet alleen als host, co-host en presentator deze functionaliteiten gebruiken maar de host kan deze rechten ook geven aan deelnemers. Zo kunnen deelnemers bijvoorbeeld ook hun scherm delen met de hele groep.

De tools hebben ook nog een ‘achterkant’ waar je bijvoorbeeld sessies kunt plannen, de toegang kunt regelen en mensen kunt uitnodigen.

Waar kun je op letten?

Behalve de didactische functionaliteiten kun je onder andere ook letten op:

  • stabiliteit (sommige tools zijn foutgevoeliger dan andere tools)
  • gebruikersgemak (sommige tools zijn zonder instructie te gebruiken, andere zijn wat complexer)
  • prijs
  • integratiemogelijkheden met andere systemen (zoals een HR-systeem, leeromgeving of agenda)
  • benodigde bandbreedte (sommige tools hebben een snelle verbinding nodig dan andere tools)
  • beschikbaarheid van apps voor tablet en smartphones
  • te gebruiken zonder installatie op je computer (dus alleen in de browser)

Dat laatste punt is een belangrijk punt. In veel organisaties heb je als gebruiker niet genoeg rechten om software te installeren en veel webinartools installeren wel een klein stuk software of plug-in. Een beperkt aantal tools is ook prima te gebruiken in 1 of meerdere browsers.

Als presentator kun je wel altijd het beste de software installeren. Dat heb je ook nodig bij functies zoals het delen van je scherm.

Nog een opmerking voor iedere organisatie die software zoals Citrix gebruikt: de kans dat webinarsoftware goed functioneert is extreem klein. Kijk liever of het mogelijk is om buiten Citrix een browser op te starten anders zou ik geen webinars organiseren.

Vergelijking van een paar veelgebruikte tools

Er zijn erg veel verschillende tools die je kunt gebruiken. Ik wil alleen iets zeggen over de tools waar ik zelf ervaring mee heb. Het is dus geen uitputtende lijst. Ik ben niet compleet. Mocht je zelf aanvullingen en tips hebben dan zie ik die heel graag terug in de comments!

Mijn eerste sessies waren rond het jaar 2000. Dat was met tools zoals Centra Now en WebCORE. De techniek liep nog achter, niet zo zeer de functionaliteiten. Alleen de bandbreedte was veel minder. Daardoor zat er soms 30 seconden tussen de slide en de bijbehorende audio.

Zo’n 20 jaar geleden waren er ook al prima webinar omgevingen

Hieronder zie je de tools waarmee je hele interactieve sessies kunt hebben met groepen tot 100 deelnemers. Ik ga even voorbij aan de tools waarmee je meer een uitzending verzorgt voor een hele grote groep waarbij de interactie beperkt is. Zie ook een eerdere blogpost hierover. Overigens kun je vaak ook bij de tools die ik hieronder bespreek grote groepen tot 1000 mensen organiseren. Dan betaal je gewoon bij en pas je je didactische plan aan.

Welke merken tools vergelijk ik?

Bij deze de tools waar ik ervaring mee heb en die ik meeneem in mijn vergelijking:

Een overzicht van handige tools waar ik ervaring mee heb. Als je op de afbeelding klikt, open je een pdf.

N.B. een aanvulling: Adobe Connect blijkt toch deels te werken zonder Flash in een browser.

Persoonlijke ervaring gedurende de laatste 20 jaar

Met Adobe Connect heb ik een jaar of 7-8 gewerkt, bijna op wekelijkse basis. Deze tool biedt veel flexibiliteit om het scherm in te delen met didactische functionaliteiten en je kunt hierdoor een hele gevarieerde sessie verzorgen waarbij je eenvoudig wisselt van schermindeling. Nadeel is de superslechte support (als het niet meer werkt kun je het nooit oplossen), de onaantrekkelijke vormgeving (je ziet dat het product al heel oud is) en technisch waren er best veel storingen als deelnemers een iets slechtere verbinding hadden. Ik had als presentator meer zorgen over een correcte werking bij de deelnemers.

BigBlueButton vind ik heel sympathiek omdat het open source is en prima in alle browsers werkt zonder dat je iets hoeft te installeren. Functionaliteiten zijn ook goed alleen zijn er niet veel eenvoudige en betaalbare mogelijkheden. Op een eigen server neerzetten kan maar dan heb je technische kennis nodig. In Nederland zijn er maar een paar organisaties die dit leveren.

Met GoToMeeting heb ik ook ervaring, ik begeleid nu bijvoorbeeld het instituut ETF (vanuit de Europese Commissie) om online events te ontwerpen en te begeleiden. De tools is sinds een half jaar heel bruikbaar. Daarvoor was de user interface een losse verzameling van vensters en had daardoor niet mijn voorkeur. Het werkt nu prettig en overzichtelijk. Klein nadeel: als je niets mag/kan installeren op je computer werkt GoToMeeting alleen in browser Google Chrome.

De tool die ik nu het meeste gebruik de afgelopen jaren is Zoom. Eenvoudig, goedkoop, uitbreidbaar (naar bijvoorbeeld grote aantallen gebruikers) en aantrekkelijk qua interface en gebruiksvriendelijkheid. De apps voor tablet en telefoon werken goed én het is zonder installatie te gebruiken in elke browser. Last but not least: gebruikers lopen zelden tegen technische problemen aan, ook niet als de verbinding wat minder is. Ook fijn: deelnemers kunnen eenvoudig hun eigen microfoon aan en uit zetten.

Nadeel is dat het soms voor presentatoren minder gebruiksvriendelijk is en een ander nadeel is dat het afspelen van video’s niet altijd soepel gaat. Je kunt bij Zoom niet een videobestand uploaden en speelt het op een slide af.

Handige extra aankopen

Bij een interactief seminar kun je ook zorgen voor goede audio. Zelf heb ik daar twee oplossingen voor:

Als ik alleen een sessie faciliteer, gebruik ik een USB hoofdtelefoon met microfoon zoals je hiernaast ziet. Deze is van Logitech. Voor 30/40 euro te koop.

Als alternatief kun je natuurlijk je oortjes van je smartphone gebruiken in je laptop of tablet.

Als we met meerdere mensen een sessie hosten dan is het eenvoudiger om een USB microfoon aan te sluiten. Zelf heb ik daar een Samson Meteor voor. Degelijke kwaliteit, goed mee te nemen en goed geluid.

Maar elke USB microfoon met een beetje lange kabel is handig om in te zetten.

 

Goede tips:

  • Geef duidelijke uitleg aan de deelnemers. Stuur dit per mail en zet dit in de leeromgeving of intranet. Een voorbeeld zie je hieronder.
  • Vraag of iedereen van te voren uittest of de verbinding goed is en de software werkt.
  • Vraag of iedereen een hoofdtelefoon of oortjes gebruikt. Op die manier gaat het geluid niet ‘rondzingen’.
Instructie voor deelnemers

Streamen vanuit een klaslokaal

Een webinartool kun je prima gebruiken als je alleen presenteert. Maar soms is het ook goed om vanuit een klas- of trainingslokaal de uitleg te streamen. Daar heb ik twee bruikbare oplossingen voor die weer een hele andere beleving/ervaring bieden aan de deelnemers.

Dit is de Mevo. Een kleine camera (groothoeklens) die je op een statief zet en waarbij je automatisch of met de iPad kunt monteren tijdens het live streamen. Speciaal gemaakt voor live-streaming. Kan automatisch de trainer/docent volgen met gezichtsherkenning.

Goede apps zijn erbij voor tablet en telefoon en de audio is prima. Streamen kan gratis via YouTube of bijvoorbeeld betaald via Vimeo. Je kunt ook op een kaartje een hele les opnemen (tot 4K kwaliteit).

Ook een mooie optie is live streamen of opnemen met een 360 graden camera. Hierbij heb je twee fish-eye lenzen waardoor je een 360 graden beeld hebt. Deze Kandao QooCam levert prachtige beelden op. De deelnemer kan dan het lokaal rondkijken.

Dit is interessant als je ook een rijk interactief proces hebt in de fysieke ruimte. Je geeft dan de regie aan de kijkers. Die kunnen via YouTube of andere kanalen je live stream of opname bekijken.

Laten we onze organisaties helpen!

In deze tijden kunnen we met bovenstaande instrumenten en onze kennis van ontwerpen van didactische leerbelevingen onze organisaties verder helpen! Dit betekent niet alleen dat we bestaande processen kunnen digitaliseren maar ook dat we sessie moeten herontwerpen.

Zo is de startbijeenkomst van mijn Avans Plus Postbachelor opleiding e-Learning vanwege Corona van vanavond herontworpen naar een 100% online sessie. De Bossche Bollen zullen later moeten komen.

Gisteren heb ik in een webinar hierover gezeten met Elliott Masie. Die heeft een community opgericht (Coronaviris & Learning project) voor learning professionals over onze bijdrage en rol tijdens deze pandemie.

Wil je overigens meer leren over COVID-19 dan kun je bij deze MOOC terecht die start op 23 maart:

En Articulate Rise heeft ook een gratis online cursus gedeeld: COVID-19: What You Need to Know.

Laat me weten als ik jou nog ergens mee kan helpen! Graag deel ik alle kennis en ervaring die ik heb. Laten we er met zijn allen het beste van maken!

Tagged with:
Feb 25

VR en AR zijn ontwikkelingen die de hype al een beetje voorbij zijn. Steeds beter zijn we in staat om deze technieken op een waardevolle manier in te zetten om ‘immersive’ leerervaringen te creëren. In deze blogpost geef ik informatie over hoe te starten met deze technologie. De nadruk deze keer niet op de onderwijskundige mogelijkheden. Alhoewel, laten we daar even mee starten.

Wat kunnen we met VR en AR?

Je ontkomt niet meer aan de mogelijkheden en inzet van Virtual en Augmented reality. Vaak worden deze ontwikkelingen in één adem genoemd maar het zijn echt andere methodes en technieken die een hele andere ervaring opleveren. Nu even de focus op VR. Dat is toch voor ontwerpers en ontwikkelaars wat toegankelijker om mee te starten.

Virtual Reality is een technologie waarbij je de werkelijkheid vervangt. Dit doe je door een VR-bril op te zetten zoals de Oculus Go of een eenvoudige kartonnen bril waar je je smartphone inschuift. Wikipedia zegt:

Virtuele werkelijkheid of schijnwerkelijkheid (Engels: virtual reality, afgekort: VR) simuleert een omgeving via een computer om een gebruiker via diverse zintuigen onder te dompelen in een ervaring. De meeste VR-omgevingen zijn visueel en auditief, via speciale stereoscopische brillen en geluid.

Het effect van een VR-ervaring is vaak anders, het voelt veel meer alsof je deel uitmaakt van de omgeving. Een prachtig voorbeeld vind ik nog steeds de VR film van Terre des Hommes waarbij je in de huid kruipt van een kindslaaf. De film kun je bekijken met een cardboard set en er is een app.

Een ander voorbeeld is de VR-ervaring van het Anne Frank Huis. Deze ervaring stelt mensen in staat om het achterhuis te bezoeken als ze fysiek dit niet kunnen.

Nog laagdrempeliger is de 360 graden fotorondleiding in het Anne Frank Huis die je kunt volgen m.b.v. Google Arts & Culture.

360 graden foto’s en video’s

Het voorbeeld van het Anne Frank Huis laat zien dat je met 360 graden foto’s een mooie rondleiding kunt maken. Zo’n foto kun je het eenvoudigst maken met een 360 graden camera. Er zijn twee categorieën:

  1. Camera met 2 fish-eye lenzen. Je maakt dan twee foto’s die softwarematig aan elkaar wordt gemaakt. Hierdoor kun je om je heen kijken en naar boven en onder.
  2. Camera met veel lenzen. Hierbij maak je veel meer foto’s. Ook deze worden softwarematig aan elkaar gemaakt. Door de vele foto’s kun je diepte creëren.

Verschil is dat je bij de tweede categorie ook een 3D-effect kunt krijgen. Dit wordt ook “stereoscopic” genoemd. Met bijna alle camera’s kun je zowel 360 graden foto’s als video’s maken. Camera’s zijn steeds betaalbaarder (Ricoh Theta is vanaf 300 euro verkrijgbaar) en ook eenvoudiger in gebruik.

In de MOOC op Coursera van Google: “VR and 360 Video Production“ wordt een goed overzicht gegeven van de mogelijkheden die je hebt, afgezet tegen minder of meer ‘immersive’ (ondergedompeld in de ervaring):

Het eerder genoemde stereoscopic effect waarbij je diepte ziet komt vanaf ‘6 DOF HEAD TRACKING’ aan de orde.

Kiezen van een camera

Het kiezen van de juiste camera is best lastig. De resolutie is belangrijk maar er zijn nog veel meer zaken waar je op kunt letten. Van gebruiksgemak tot batterijduur tot uitbreidbaar geheugen. Zelf heb ik erg veel gehad aan deze video van Ben Claremont waar een heldere vergelijking wordt gemaakt tussen (betaalbare) camera’s.

Mijn keuze is gevallen op de QooCam 8K camera. Dit is een camera die net op de markt is en die veel potentie heeft. Goede kwaliteit in hoge resolutie van zowel foto’s als video en een los geheugenkaartje (plus ingebouwde SSD). De camera komt ook in de video van Ben aan bod. En is gewoon in Nederlandse webwinkels te koop.

360 graden software

Van een voormalig deelnemer van de Avans Plus postbachelor opleiding Theo Brands kregen we een paar weken geleden een workshop over 360 graden foto’s en video’s. Theo maakt zelf de meest waanzinnige dingen bij defensie en we maakten bij de workshop met de camera opnames. De groep waar ik in zat heb ik rondleiding gemaakt in het pand. We hebben een 360 graden foto gemaakt in elke ruimte en vervolgens heb ik ze met H5P Virtual Tour (360) functionaliteit een klikbare rondleiding gemaakt. Met deze gratis tool kun je ook nog vragen en informatie plaatsen in je 360 graden foto.

Er zijn natuurlijk ook vele andere tools waarmee je interactieve content kunt toepassen op zowel 360 foto’s als video’s. Een prijzig pakket is van Trivantis (die ook Lectora leveren): CenarioVR. Ook in Nederland zijn er bedrijven die je kunnen helpen bij het maken van deze content.

Leren over 360 graden video

Als je meer wil leren over 360 graden video dan kan ik je van harte de MOOC aanraden op Coursera van Google: “VR and 360 Video Production“. Ik vond het belangrijk genoeg om hier een certificaat voor te halen. In deze MOOC leer je niet alleen over de technische aspecten maar ook over Storytelling. Het vraagt namelijk echt iets anders van je als ontwerper en filmer.

Andere bronnen die ik je kan aanbevelen:

Tagged with:
Nov 17

Van zondag 27 t/m woensdag 30 oktober 2019 vond voor de 29e keer het Learning event plaats in Orlando. Learning 2019 is de eerste uitvoering van het event dat niet georganiseerd is door Elliott Masie maar door CloserStill Media (vorig jaar deden ze het samen en nu bouwt Elliott af). Elliott had nog wel een rol als key-note speaker. Sinds ongeveer 20 jaar bezoek ik met veel plezier dit congres omdat het me enorm verrijkt en vooral elk jaar weer een ontzettend gave ervaring is. In deze blogpost een terugblik op Learning 2019.

Waarom is het een mooie en rijke ervaring?

Dit is het moment van het jaar waar je met vakgenoten bijna een week in je vak duikt. Als ik in Nederland naar een congres ga ben ik stiekem toch nog met allerlei werk bezig en gaat later in de middag de aandacht al weer naar andere zaken. In Orlando ben ik nu op vrijdag vertrokken en zijn we op donderdag weer teruggekomen. Belangrijkste aspecten waarom het voor mij een mooie ervaring is:

  • Met drie collega’s ben ik vrijdag vertrokken (het congres begon zondag) met een rechtstreekse KLM-vlucht. Vrijdagavond arriveerden we in het fantastisch congrescentrum en hotel Disney Coronado Springs Resort. Ideaal dat het hotel en congres op dezelfde locatie is. Vooral goed omdat de sessies al om 8.00 uur ‘s morgens beginnen. Ik vertrek meestal een dag eerder, dan kun je nog even acclimatiseren. Best fijn vanwege de drukke reisdag, het tijdsverschil en de temperatuur van meestal rond de 30 graden.
  • Zaterdag kwam de rest van de ruim 45 mensen tellende Nederlandse delegatie. Het heeft toch echt een meerwaarde om wat je meemaakt direct met collega’s naar de Nederlandse context te vertalen. Daarnaast heeft Alfred Remmits met zijn Performance Journey erg veel extra inhoudelijke sessies georganiseerd voor de Nederlandse groep met hoogstaande internationale experts.
  • Met Wilma Baltes (KLM collega en mijn compagnon bij Workflow Learning) heb ik een sessie verzorgd over performance support. Erg leuk om te doen en ik leer er veel van. Ook vanwege de goede gesprekken die we erover hebben gevoerd.
  • Het event is vanuit de deelnemers ontworpen en echt alle details kloppen. Het is zeer goed georganiseerd, alles loopt soepel en je hebt als bezoeker echt een optimale beleving waarbij je je kunt richten op de inhoud. Sessies zijn meestal van hoog niveau en volgens vaste formats georganiseerd. Dit geeft houvast voor deelnemers.
  • Het event is ‘vendor-neutral’. Dit betekent dat er alleen zeer beperkt bedrijven zichtbaar zijn. Ik ben ook wel eens bij een conferentie in de VS geweest waar zelfs het water en de wifi werden gesponsord en dat werd dan 5 keer per dag vemeld. Bij Learning mag je niet eens een presentatie geven als sponsor (behalve in sponsorsessies die duidelijk te herkennen zijn) en worden namen van systemen nergens in een casus/presentatie gemeld.

Inhoudelijke hoogtepunten

Natuurlijk word je niet totaal verrast als je het vakgebied in de gaten houdt tijdens zo’n event maar het is wel goed om veel verschillende verhalen te horen en ondergedompeld te worden in vele trends en ontwikkelingen. Vakinhoudelijk waren voor mij de belangrijkste onderwerpen:

    • Workflow learning en performance support
      De L&D professional van nu denkt na over de meerwaarde die hij/zij kan leveren aan de organisatie. Hierbij is er veel aandacht voor leren tijdens het uitvoeren van je werk om je performance te verbeteren. Er waren veel sprekers over performance support, micro-learning en alles wat met leren op de werkplek te maken had. Leren is gevarieerder en praktijkgerichter dan ooit.
    • AI, robotisering en Learning Analytics
      Erg veel aandacht voor data. Niet alleen hoe je dit kunt inzetten maar ook wat voor invloed dit heeft op ons werk als HR professional. Veel voorbeelden gezien van inzet van AI, chatbots, robotisering en automatiseren van werk. Voor het eerst niet enkel een abstract en negatief verhaal over banen die verloren gaan maar concrete  en relevante voorbeelden en constatering dat het vooral de invulling van banen gaat veranderen. Advies van veel sprekers: verdiep je als L&D’er in data. Leer erover want het gaat invloed hebben op je werk van jou en je collega’s.
    • Learning eco-systemen
      In het verlengde van AI en data zijn er veel sessies over xAPI, over Learning Record Stores (LRS), over Learning Experience Platforms (LXP, zie Bersin) en over manieren om systemen met elkaar een logisch en prettig te gebruiken omgeving te laten zijn. De gebruikerservaring moet hierbij heel goed en intuïtief zijn en leerdata moet zo gecombineerd en gepresenteerd worden dat het logische en praktische inzichten geeft in dashboards. Systemen lijken steeds volwassener te worden en beter met elkaar te kunnen worden verbonden.
    • Storytelling en beleving
      Opvallend tenslotte vond ik de aandacht voor didactische methodes zoals storytelling. Soms met nieuwe technologie zoals Virtual Reality maar ook in andere vormen waarbij de kracht van verhalen gebruikt werd. Verhalen vond je ook terug in allerlei activiteiten waaraan je kon deelnemen, vaak sterke belevingen. Van Pit-crew trainingen, escape rooms, VR-ervaringen, yoga sessies, bookclub tot aan het MIT Neuro-Complexity Lab (“A team from MIT’s Integrated Learning Initiative will create a laboratory environment to study how our brains react to learning, and Learning 2019 attendees will be participants”).

Al vele jaren betaal ik dit event zelf en hoewel het kostbaar is; is het me de investering in tijd en geld absoluut waard! Heb je nog vragen, opmerkingen of wil je volgend jaar mee (15-18 november 2020)? Reageer dan op deze post of stuur me een mailtje.

Zie voor een impressies in foto’s mijn Learning 2019 album op Flickr:

Learning 2019

Tagged with:
Nov 06

Dinsdag 29 oktober mochten Wilma en ik een sessie over Performance Support verzorgen bij Learning 2019.  Op zondagochtend hadden we het genoegen om met de Nederlandse delegatie een sessie te krijgen van Bob Mosher (APPLY Synergies), die ook key-note speaker was van Learning 2019. Bob, grondlegger van ‘5 Moments of Need’ methode, wist te prikkelen tijdens deze sessie en is een bron van inspiratie.

Woensdagochtend nam Bob een uur de tijd om enkel met Wilma en mij het gesprek aan te gaan over performance support, ‘5 Moments of Need’ en ons project bij KLM. Supergaaf om op dit niveau ervaringen uit te wisselen en ook goed om te merken hoe Bob de Nederlandse groep waardeert én hoe hij tegen de resultaten van het project van Wilma en mij aankijkt. We voelen nu dat hij echt onder de indruk is en dit is een heel goed gevoel om van hem de erkenning te krijgen dat onze manier van denken en werken hout snijdt.

We hebben hem ook nog vier vragen gesteld over Workflow Learning (en Bob gaf zeer mooie antwoorden!):

  1. Is there a difference between Workflow Learning and Learning at the Workplace?
  2. Does Workflow Learning requires different skills from a designer?  – 1.30 min.
  3. What does Workflow Learning means for learning departments? – 2.49 min.
  4. What would your advise be for a Learning department to make the transformation? – 4.02 min.

Tagged with:
preload preload preload