Jan 02

Opleiding & Ontwikkeling is het vakblad voor HRD-professionals. In het decembernummer is een artikel van mij geplaatst over Moodle. Dit is een introductieartikel en voor iedereen die overweegt om de open source leeromgeving Moodle in te zetten wellicht interessant om te lezen.

De titel is ‘Hoe smaakt Moodle?‘ en in het artikel wordt ingegaan op de vraag wat Moodle is en wat Moodle kan betekenen voor u en uw organisatie. Er worden praktische voorbeelden en een aantal implementatietips gegeven. Er wordt duidelijk besproken wat de kenmerken zijn van open source software en de didactische mogelijkheden komen aan bod.

Download het artikel ‘Hoe smaakt Moodle?’ (PDF, 283 KB), reacties zijn altijd welkom!

Update: Op Moodlefacts.nl is een blogpost over dit artikel verschenen.

Tagged with:
Jun 05

Op 26 mei vond de zesde Nederlandstalige Moodlemoot plaats. Deze keer op een prachtige locatie (METS Center) in Bilthoven. De bijeenkomst waarbij Moodle gebruikers ervaringen en kennis uitwisselen werd weer georganiseerd door de Nederlandstalige Ned-Moove vereniging.

Zowel zeer ervaren als absolute Moodlebeginners vonden veel nieuwe kennis, maar de echte waarde zit in de vele nieuwe contacten die je opdoet. Vaak in de pauzes of tijdens discussies. Dan deel je je ervaringen, passie, knelpunten, uitdagingen.

Het programma was weer gevarieerd en goed, er was zelfs een track met andere open source projecten zoals WordPress en Drupal.

Deze keer had ik geen presentatie maar probeerde de dag vast te leggen middels foto’s. Vriend Job Bilsen legde wat indrukken vast op video. Dit had een leuk effect want je kijkt anders naar zo’n bijeenkomst door de zoeker van een camera. Zo kon ik eenvoudig bij de parallelsessies in en uit lopen. Op die manier krijg je aan de ene kant een wat vluchtig, gefragmenteerd beeld maar aan de andere kant ook wel een volledig beeld.

Wat persoonlijke indrukken/ervaringen:

  • De key-note was voor mij niet optimaal. Deze virtuele sessie door Tomaz Lasic, Education Researcher bij het Moodle hoofdkwartier, kwam niet uit de verf. Het ontbreken van video zorgde ervoor dat mijn aandacht verslapte. Het verhaal compenseerde het gebrek aan video onvoldoende.
  • Participatie met leuke tool door Hans de Zwart was veelbelovend. Je kon via twitter, site en sms reageren op een stelling. Dit werkte goed, alleen de slechte verbinding van T-Mobile zorgde ervoor dat veel mensen moeizaam of niet konden twitteren.
  • Kwaliteit van sprekers was weer goed. Mensen spreken authentiek en vanuit een persoonlijke passie. Dat maakt het beter dan veel commerciële bijeenkomsten.
  • Voor mensen die nog weinig tot geen ervaring hebben van Moodle is het niveau van de presentaties wel wat hoog en ontbreekt het kader.
  • Het programma was pas ter plekke te bekijken (in detail). Het zou fijn zijn om vooraf al wat meer te weten en je zo beter te kunnen voorbereiden.
  • Leuk om de gevarieerde groep Moodle gebruikers te ontmoeten. Het blijkt dat de manier waarop Moodle wordt ingezet erg verschilt.
  • Nadruk lag op het onderwijs, de volgende keer mag wel meer aandacht aan gebruik van Moodle binnen bedrijven en overheid. Dit zorgt voor een goede kruisbestuiving. Ik zou graag bijvoorbeeld de ervaringen van De Belastingdienst, KLM of Shell horen.
  • Erg prikkelend was de sessie waarbij je je eigen Moodle kon ‘pitchen’. Hier kreeg je een snel inkijkje in de keuken van andere Moodle implementaties. Spontaan gaven mensen een demo van hun eigen omgeving.

Kortom: een goede en wederom inspirerende bijeenkomst! Gebruik je zelf Moodle in je organisatie en was je er niet bij? Word lid van Ned-moove en maak de volgende keer met de rijke wereld van de Nederlandstalige Moodle community.

Foto-impressie Moodlemoot (#mootnl10)

Tagged with:
Dec 01

Arjen Vrielink and Hans de Zwart write a monthly series titled: Parallax. They both agree on a title for the post and on some other arbitrary restrictions
to induce their creative process. For this post they agreed to create a design concept for a mobile Moodle application. The concept should
include screen mockups. You can read Arjen’s post here and Hans’ post here.

This month they have invited two guest writers: Job Bilsen (his post can be found here) and I.

Moodle App

Moodle is een fantastische open source leeromgeving als je visie op leren de sociaal constructivistische is. Het samenwerkend, producerend en informeel leren kan prima gefaciliteerd worden met Moodle. Enige probleem is het mobiel toegankelijk maken van Moodle. Er is wel een klein aantal initiatieven (waaronder MLE & MOMO project) maar dat er is geen manier die heel eenvoudig, snel en prettig werkt. Daar gaat nu verandering in komen. De tijd is rijp om een Moodle (iPhone) app te maken. Vanzelfsprekend wordt ook dit open source.

Waarom een Moodle app?

Leren wordt steeds mobieler en steeds informeler. Studenten en werknemers dragen steeds vaker een computer in hun binnenzak: de smartphone. Dit apparaat biedt een prima mogelijkheid om bijvoorbeeld op de werkplek te leren. In een situatie bij een klant wordt bijvoorbeeld op een formele cursus basiskennis aangeboden via Moodle maar daarnaast wil men werknemers op de (winkel)vloer ondersteunen. In dat geval zou het handig zijn om Moodle ook eenvoudig en goed open te stellen via een iPhone/iPod Touch app.

Wat moet die app kunnen?

Moodle kent veel verschillende didactische interacties en mogelijkheden en kan ook op vele manieren worden ingezet. In mijn droom-app wordt de kracht van de iPhone (eenvoudig in gebruik, krachtig in functionaliteit) gecombineerd met de kracht van Moodle (didactische sterk, sociaal).

De nadruk van de app ligt op:

  1. Contact met anderen
  2. Maken opdrachten (inclusief foto en video toevoegen)
  3. Raadplegen en aanvullen bronnen
  4. Inzicht in het leerproces

Tenslotte is het mogelijk om te zoeken vanaf het home scherm en kan een cursusview worden gebruikt die vergelijkbaar is met de traditionele view waarbij je alle interacties en onderdelen onder elkaar ziet. Overigens ontbreekt daar de linker- en rechterkolom in Moodle. Alle onderdelen zijn steeds zonder zoom te gebruiken.

Inhoud verschillende onderdelen

Contact centre

  • berichten (ontvangen/sturen)
  • Google maps, anderen zien?
  • lijst deelnemers
  • wie online?
  • tags (interesses)/profielen

Opdrachten

  • online opdrachten
  • testen maken

Bronnen/activiteiten

  • bronnen hele site
  • wiki
  • woordenlijst

Inzicht leerproces

  • overzicht voortgang (inclusief punten)
  • overzicht openstaande opdrachten

Cursusview

  • alles zien

m-app

Originele mock-up is te zien op deze site. Hier zijn gratis mock-ups te maken. Let op: als je deze site gebruikt kan iedereen die de url heeft je mock-up aanpassen.

Alle tips, opmerkingen, ideeën en aanvullingen zijn van harte welkom. Laat van je horen!


Tagged with:
Nov 25

Leren senioren (> 55 jaar) anders online dan jongeren? Dat is een vraag die ik me gedurende de afgelopen maanden regelmatig stelde. Nu kan ik die vraag beantwoorden nadat ik aan een groep van bijna 30 SeniorWeb cursisten een online training over didactiek heb verzorgd. Samen met Jan Diepenbroek (co-auteur van een boekje dat we hebben geschreven over Lesgeven aan senioren) heb ik de training opgezet en gegeven. Dit is overigens ook voor Jan en mij vrijwilligerswerk.

Achtergrond en doel van de online training

De deelnemers aan de training werken allemaal als vrijwilliger voor SeniorWeb in de rol van docent. SeniorWeb legt uit:

SeniorWeb wil iedereen de mogelijkheden van de computer en internet zelf laten ervaren. Uitgangspunt is dat dit voor én door ouderen gebeurt.

Er werken 2700 docenten voor SeniorWeb. Niet allemaal hebben ze een didactische achtergrond. Dat was voor Jan en mij 10 jaar geleden reden om didactische trainingen te gaan verzorgen om de docenten didactisch bij te spijkeren zodat ze met nog meer plezier konden lesgeven en dat de kwaliteit van de cursussen omhoog ging. Inmiddels hebben we al heel wat ‘train-the-trainer’ sessies verzorgd. Het waren intensieve, klassikale trainingen waarbij ook vaardigheden werden ingeoefend. Vooral het uitwisselen van ervaringen tussen cursisten was belangrijk. Iedereen werd zich bewuster van het eigen lesgeven.

Met de online training wilde we het mogelijk maken voor een grotere groep om meer grip te krijgen op het didactische proces.

Opzet online training

Er namen bijna 30 mensen deel aan de training. Bijna allemaal hadden ze al ervaring met het lesgeven aan senioren. De training bestond voor het grootste deel uit online activiteiten. Het traject startte op zaterdag 26 september 2009 met een startbijeenkomst. Op deze dag maakte we kennis met elkaar, werd de opzet van de training besproken en werd ook kennisgemaakt met de Moodle leeromgeving. Daarna volgde 5 blokken (doorlooptijd per blok was 1 of 2 weken) met online activiteiten en het traject werd afgesloten met een slotbijeenkomst op zaterdag 21 november. In deze bijeenkomst werd over coaching gepraat, werd uitgebreid geëvalueerd en werden persoonlijke actieplannen opgesteld.

De online lesblokken bestonden uit 4 soorten activiteiten:

  1. Teaser [mensen werden geprikkeld om over onderwerpen na te denken].
  2. Zelfstudie [hier werd een WBT aangeboden en het boek gebruikt].
  3. Verwerkingsopdracht [de lesstof werd actief verwerkt; producerend leren].
  4. Reflectie [terugblik op eigen leerproces].

De onderwerpen varieerden per blok. Je moet denken aan ‘leren van volwassenen’, ‘lesvoorbereiden’, ‘didactische hulpmiddelen’, ‘controle op het leerproces’ en conflicthantering’.

sw_moodleMoodle werd gebruikt als online leeromgeving

Wat zijn de ervaringen?

Er heeft een uitgebreide evaluatie plaatsgevonden, op verschillende manieren. In deze mindmap vind je de opmerkingen van de deelnemers. Samen met onze eigen reflectie was dit bruikbare feedback. De belangrijkste punten:

  • De bijeenkomsten werden als waardevol beschouwd. Men leerde elkaar kennen en er vond verdieping plaats. Een extra bijeenkomst in een lokaal werd genoemd als wenselijk.
  • De cursisten verwachten snelle en uitgebreide reacties van trainers. Dit viel tegen.
  • Het duurde even voordat alle deelnemers goed met Moodle om wisten te gaan. Zonder voorkennis was het een redelijk complexe interface.
  • Gebruik van video (zowel bekijken als zelf produceren) werd als positief ervaren.
  • Combinatie online leren met gebruik van boek was goed: hierdoor werd de praktische vertaalslag gemaakt.
  • De structuur en inhoud van de training waren niet optimaal duidelijk. De verwachtingen waren ook onduidelijk.
  • Technisch waren er wat problemen die gerelateerd waren aan de PC (bv afspelen video).

Wat zijn de verschillen?

Er is een aantal verschillen. Het belangrijkste verschil was de algemene verwachting van de rollen van cursisten en de rol van docenten. Onze training was opgezet vanuit een sociaal constructivistisch model. Hierbij was de rol van ons als trainer een coachende rol. Vooral het producerend leren en het samenleren was belangrijk. Sommige cursisten hadden moeite met deze rolverdeling en zagen liever een trainer die bijvoorbeeld alle forumbijdrages samenvatte. De docent als expert die zegt wat goed en fout is. Wij vonden juist de frictie interessant en leerzaam en hielden bij discussies wat meer afstand. Het is belangrijk om duidelijk te zijn hierover.

Tweede verschil vond ik toch het begrip van de manieren van communiceren en het concept van een leeromgeving. Er werd bijvoorbeeld minder snel gesnapt wat nu precies de kenmerken van een forum zijn (de inhoud wordt openbaar). Functionaliteiten als chat werden minder relevant gevonden. Het was ook iets moeilijker om kennis uit te wisselen. Dit gaat wat minder natuurlijk dan bij iets jongere volwassenen. De technische kennis was ook wat beperkter. Dit laatste had ik niet voorzien omdat het hier om deelnemers ging die zelf ICT-cursussen geven.

Klein derde verschil was de taal. Engelse worden werden als moeilijk en ongewenst ervaren. Dit blijkt in een ‘online training‘ toch nog vaker voor te komen dan we denken. Ook moeilijkere woorden werden niet gewaardeerd. Zelfs woorden als ‘didactiek’ en ‘coaching’ werden hieronder verstaan.  Bij jongeren speelt dit een vele kleinere of geen rol.

Dankzij de bruikbare feedback van de cursisten gaan we nu een slag maken om de online training beter te maken. In het voorjaar van 2010 wordt de verbeterde online didactische training verzorgd. Als je meer wilt weten of tips hebt: laat het me weten!

Met dank aan Stoas voor het kosteloos beschikbaar stellen van de Moodle omgeving via www.moodlewinkel.nl.

De fotoshow van de slotbijeenkomst vind je op Flickr.

Tagged with:
Jun 19

De afgelopen weken hebben Wilfred Rubens en Hans de Zwart geschreven over de (on)zin van applicatietrainingen. Hans ging daarin het verst en gaf aan dat bij een goed ontworpen applicatie eigenlijk geen training nodig heeft. Maar wat is dan een goed ontworpen applicatie? En hoe zit het met e-Learning? Wanneer is dit een gebruiksvriendelijke oplossing?

Gemak, genot en gewin bij e-Learning

Betty Collis heeft een simpel maar prachtig model om te komen tot een werkbare en succesvolle e-Learning implementatie: Gemak, Genot en Gewin. Elk project moet t.a.v. elke gebruikersgroep goed scoren op 3 elementen:

  1. Gemak: de oplossing moet gemak opleveren. Dit betekent dat het zeer eenvoudig moet zijn om te gebruiken. De interface moet dan ook heel consistent en gebruiksvriendelijk zijn. Een uitgebreide cursus die nodig is om een leeromgeving te gebruiken is dan ook een slecht teken. Leren om te kunnen leren is niet iets om naar te streven.
  2. Genot: de oplossing moet plezierig zijn om mee te werken. Het moet een prettig gevoel opleveren. Voor e-Learning betekent dit een goede, aantrekkelijke, overzichtelijke en duidelijke omgeving die aanspreekt.
  3. Gewin: de oplossing moet iets toevoegen, de gebruiker moet er iets mee winnen.  Voor e-Learning betekent dit dat je er voor moet zorgen dat de praktische toegevoegde waarde duidelijk is. Kan met de omgeving of het geleerde de lerende zijn taken beter uitvoeren? e-Learning gebruik ik hier in de brede zin, een EPSS (zie Wikipedia) of een kennismanagementsysteem zoals een organisatiebrede wiki kunnen ook voor gewin zorgen.

Kinderlijk eenvoudige Moodle interface
Zelf ben ik erg enthousiast over de leeromgeving Moodle. Ook de manier waarop het systeem met de gebruiker communiceert vind ik vaak goed. Toch hoor ik soms van gebruikers terug dat ze de interface te moeilijk vinden en niet gebruiksvriendelijk genoeg. Eerder schreef ik  over het Moodle project wat erop gericht is om van Moodle een (basisschool)kindvriendelijke omgeving te maken.

Volgens mij zouden de uitgangspunten om te komen tot een kindvriendelijke omgeving kunnen zijn:

  • consistente aanpak (bediening werkt op vele plekken hetzelfde);
  • visuele ondersteuning (veel gebruik van herkenbare en heldere symbolen om bepaalde acties te duiden);
  • platte organisatie van inhoud en functionaliteiten (weinig keer klikken om ergens te komen);
  • visuelere interactievormen (samen tekenen, video opnemen, etc.);
  • niet teveel manieren aanbieden om hetzelfde te doen (keuzevrijheid beperken);
  • persoonlijke aanpak (schrijfstijl maar ook bijvoorbeeld een aansprekend figuurtje dat je helpt);
  • adaptief systeem (content maar ook bediening past zich automatisch aan aan het gedrag).

Eenvoud is de nieuwe en nodige standaard
Bovenstaande uitgangspunten zijn niet alleen belangrijk voor kinderen. Ook volwassenen die minder talig zijn hebben voordeel van de aanpak. Het kan gaan om een internationaal publiek die de taal minder machtig zijn maar ook dyslectische mensen.

Sterker nog: een grote groep mensen zal het waarderen als de interface eenvoudiger en aantrekkelijker wordt. Kijk naar het succes van de iPhone/iPods. Daar is de interface zeer eenvoudig en goed ontworpen. Iedereen kan snel, zonder uitgebreide leercurve, het apparaat gebruiken.  Mijn zoon wist al toen hij heel klein was hoe hij door foto’s moest bladeren (zie het filmpje).

Bij het ontwerpen van een interface moet het adagium zijn: “Less is more!” of het vaak aangehaalde KISS-principe (Keep it Simple Stupid).

Laten we dus e-Learning content maar ook e-Learning omgevingen snel verbeteren! Ik ga wat doen aan de Moodle omgeving en heb me al aangemeld in de Moodle community. Als je mee wilt helpen/denken dan hoor ik het graag!

Tagged with:
May 30

Op woensdag 27 mei vond de Moodle Moot plaats in Amsterdam. Een bijeenkomst georganiseerd door de Nederlandstalige ned-moove_logoMoodle vereniging Ned-moove. Voor mij de eerste keer maar de volgende keren ben ik er weer bij!

Nieuwe versie van Moodle
Moodle is een omgeving die al vele jaren met succes wereldwijd wordt ingezet en continue door een grote groep enthousiastelingen verder wordt ontwikkeld. Helen Foster, Moodle community manager, gaf een prima inzicht in de verbeteringen die in Moodle 2.0 eraan kwamen.

Helen gaf aan (in het Engels met ondersteuning van een vertaalde, Nederlandstalige presentatie) dat er twee soorten nieuwigheden waren: herschreven functionaliteit en geheel nieuwe functionaliteit. Sommige bestaande functionaliteiten zoals het ontvangen van berichten zijn flink verbeterd. Zo is het nu veel beter in te stellen wanneer je op welke manier van wat een notificatie ontvangt. Ook wordt het nu mogelijk om bij de blog in Moodle reacties te plaatsen, hiermee komt de interactie wat gemakkelijker op gang.

Een geheel nieuwe manier van werken ontstaat bij de functionaliteiten om externe bronnen te integreren middels de zogenaamde ‘Repository API‘. Het wordt kinderlijk eenvoudig om bestanden die je bijvoorbeeld gebruikt bij Google Docs, binnen te halen in Moodle. Helen wilde dit laten zien maar de internetverbinding gooide roet in het eten.

Een andere mooie nieuwe functionaliteit ontstaat door een ‘Portfolio API‘. Hiermee wordt het mogelijk om bepaalde resultaten (bijvoorbeeld een assignment die je hebt gemaakt in Moodle) te exporteren naar een extern portfolio zoals Mahara.

De beta release van Moodle 2.0 wordt verwacht in het najaar van 2009, de definitieve versie wordt verwacht begin 2010.

Meer weten over Moodle 2.0?
Als je precies wil weten wat Moode 2.0 ons brengt kun je de openbare Roadmap bekijken. Hier zie je ook het mooie aspect van een open source project: je kunt precies zien wat de stand van zaken is. Elke milestone en de voortgang hiervan is inzichtelijk gemaakt.

Zie ook de hand-outs van een aantal van de Moodle Moot presentaties.

Moodle en het OLPC project
Al vaker heb ik geschreven over het OLPC-project met de XO laptop, ook bekend als de 100$ laptop. Ik wist niet dat er een speciaal project was om Moodle geschikt te maken voor basisschoolkinderen.

De XO-laptop is een geweldige laptop en er bestaat een schoolserver waar allerlei aanvullende content op kan staan. Het project waar Martin Langhoff (van OLPC) over vertelt is bezig om Moodle geschikt te maken om op de schoolserver te installeren.

De eisen waar deze aangepaste Moodle installatie aan moet voldoen:

  • automatische login (voor kinderen is wachtwoord een extra drempel);
  • eenvoudige cursus;
  • inline tekenen (als alternatief voor de talige Moodle omgeving);
  • weinig configuratie nodig (veel meer voorgedefinieerd);
  • geen onderhoud;
  • interface die werkt voor kinderen.

Ik vind dit een zeer interessant project en niet alleen voor de schoolserver van de XO maar ook voor alle andere basisscholen. Het zou een prachtige leeromgeving kunnen worden. Maar ook voor volwassenen kan deze versie nogal wat verbeteringen met zich meebrengen. Er is nogal eens kritiek op de saaie en voor sommige gebruikers moeilijke interface.

Er is een speciaal Moodle forum over gebruik in K12 setting.

Parallel presentaties
Na de twee plenaire presentaties van Helen en Martin was het de beurt aan verschillende Nederlandse en Belgische Moodle gebruikers om hun kennis en ervaring te delen via kleinere parallelsessies. Het was mooi georganiseerd in verschillende tracks (didactiek, techniek, etc.) en er was voor ieder wat wils. Zelf heb ik bij een techniek sessie gezeten en heel wat nieuwe kennis opgedaan, met name over de combinatie van Moodle en Mahara (open source portfolio).

Tenslotte heb ik zelf een presentatie gehouden binnen de didactiek track waarbij ik vertelde over het ontwerpen van een krachtige leerbeleving met Moodle. Hieronder de presentatie, als je er meer van wilt weten moet je maar even contact met me opnemen.

De Moodle Moot was erg geslaagd, dank aan de organisatie!

Tagged with:
May 06

De komende periode worden er een paar goede seminars georganiseerd. Ik ga naar twee:

  1. De Moodle Moot op 27 mei in Amsterdam.
  2. Co-creation Event 2009 op 24 juni in Eindhoven.

De Moodle Moot - 27 mei
De Moodle Moot wordt georganiseerd door de Nederlandse Moodle vereniging en biedt een mooi en praktisch inkijkje voorned-moove_logo iedereen die de open source leeromgeving Moodle gebruikt of wil gaan gebruiken. Er komen workshops en presentaties met een verschillende insteek en daarom is er altijd wel iets te halen/brengen. Of je nu geen ervaring hebt of je bent juist een pro: de Moodle Moot moet je meemaken.

Zelf ga ik een presentatie verzorgen over e-didactiek. In die presentatie wordt duidelijk op welke manier je een krachtige leeromgeving kunt neerzetten en met welke kleine misstappen je zelfs van een prachtige omgeving als Moodle een belabberde, niet motiverende en passieve leeromgeving kunt maken.

Meer informatie vind je o.a. bij www.e-learning.nl en bij Ned-Moove.

Co-creation Event 2009 – 24 juni
Het eerste Co-creatie evenement van Nederland vindt plaats op de High Tech Campus Eindhoven. Dit Co-creation Event staatcocreation in het teken van onder andere co-creatie, web 2.0, marketing 2.0, crowdsourcing en online kwalitatief onderzoek. Tijdens het evenement komen Nederlandse partijen aan het woord die gebruik maken van co-creatie, maar ook partijen die het aanbieden.

Op de site omschrijven ze het begrip Co-creation als:

het proces van het betrekken van een externe groep mensen bij (een onderdeel van) het innovatieproces van een product of dienst. Dit kunnen uw klanten zijn, experts, consumenten, eindgebruikers of ieder andere stakeholder die voor u belangrijk is.

Het lijkt me interessant omdat het niet specifiek over e-Learning gaat. Leuk om in een andere wereld te kijken en ik denk dat de onderliggende gedachte van samen content produceren of aan diensten werken iets is wat we ook binnen e-Learning meer gaan terugzien. Dit verlangt een andere houding van e-Learning ontwerpers en betrekt de klanten veel meer. Ik ga hier niet spreken maar zal zeker gaan bloggen en eventueel nog wat video-impressies maken.

Meer informatie vind je op de website.

Tagged with:
Apr 05

In het basisonderwijs zijn elektronische leeromgevingen zoals die gebruikt worden in het bedrijfsleven of op hogescholen nog niet heel gangbaar. Daarom werd ik geprikkeld door een post van Hans de Zwart (Moodle goeroe) over een leerkracht op een basisschool die de open source leeromgeving Moodle intensief gebruikt. Dankzij deze tip maakte ik kennis met de enthousiaste Jaap Marsman (zie Plaxo-profiel).

elo

Groep 6/7 en groep 8
Jaap geeft dit jaar aan groep 8 les en is vorig jaar begonnen met Moodle. Op de CBS de Wegwijzer geeft Jaap op inspirerende manier vorm aan een integratie van ICT in het onderwijs. Op een hele gevarieerde manier zorgt hij voor echte leerbelevingen. Hij laat kinderen podcast maken, weblessen, virtueel pianospelen en nog veel meer. De energie en tijd die Jaap hierin heeft gestopt zijn direct zichtbaar. Overigens wordt Jaap hierin bijgestaan door enkele collega’s en zelfs de leesouders zorgen voor een gevulde leeromgeving.

Ouders zijn connected
Niet alleen de betrokkenheid van de kinderen was iets wat me bijbleef maar ook aan de ouders is gedacht. Ouders kunnen ook inloggen en zien wat hun kind doet. Afspraken (huiswerk), resultaten van repetities, en zelfs een portfolio kan geraadpleegd worden. Hoewel de ouders van deze school niet gemiddeld zijn, kan ik me voorstellen dat de betrokkenheid verhoogd kan worden door dit soort omgevingen.

De video’s spreken voor zich
Hieronder 2 verschillende video’s, in de eerste laat Jaap wat onderdelen zien van zijn leeromgeving en in de tweede stel ik hem wat vragen.

Jaap, erg bedankt voor je gastvrijheid en je enthousiaste inzichten! Een mooi voorbeeld hoe het leren echt verrijkt kan worden met behulp van ICT.

Tagged with:
Mar 13

Op Twitter werd door Kaj Rietberg (zie Twitterpagina en website) de onderstaande vraag gesteld. Meteen bleek de beperking van Twitter. Zo’n complexe vraag in berichten van 140 karakters beantwoorden bleek schier onmogelijk. Toch ontstond er een aardige discussie met o.a. Dirk Paul (Zie Twitterpagina en blog) en Mark (zie Twitterpagina en website) waarbij Dirk Paul schreef: “Kun je me uitleggen hoe een ELO dan aansluit bij jouw onderwijsvisie? Mag ook een blog-entry worden hoor. ;-)

tweet

Wat is een ELO?

Jaren geleden waren er boekjes te koop waarin haarfijn werd uitgelegd wat nou het verschil was tussen een Elektronische LeerOmgeving (ELO) en een Learning Management System (LMS). Ik vond en vind dat een raar onderscheid want eenzelfde omgeving (bijvoorbeeld LearningSpace) werd in het onderwijs een ELO genoemd en in het bedrijfsleven een LMS. Laten we het geen semantische discussie maken.

Voor mij is een ELO: “een digitale omgeving (geheel van software, devices, services, content) waarmee het leerproces gefaciliteerd wordt”.

Hierbij ga ik uit van een rijke omgeving die zowel formeel als informeel leren ondersteunt en die best kan bestaan uit meerdere technische systemen. Bij de selectie van een leeromgeving ga ik uit van de benodigde functionaliteiten. Het kan dat een klant geholpen kan worden met 1 systeem of dat het een aaneengeschakelde set van systemen of services is.

ELO 8 jaar geleden en nu?

Vijf jaar geleden had je vaak 1 systeem (bijvoorbeeld Blackboard, N@tschool, SABA) en daarin vonden alle e-Learning activiteiten plaats. Nu zie je dat er al vaak applicaties zijn die bepaalde functionaliteiten bieden. Er kan binnen een organisatie al een applicatie zijn die forumdiscussies mogelijk maakt of een applicatie die portfoliofunctionaliteit aanbiedt. Het gaat er nu om dat deze services goed gekoppeld worden zodat er 1 logische omgeving ontstaat. Veel medewerkers gebruiken nu privé allerlei applicaties om te communiceren en dingen te delen. Soms worden dezelfde omgevingen (zoals Flickr, Twitter, blogs, …) gebruikt om expliciet leerprocessen te ondersteunen.

Waarom een ELO?

Kaj vroeg zich ook af of je wel een ELO nodig had. Ik heb genoeg organisaties begeleid die wel aan e-Learning deden maar die geen officieel ELO hadden. Gemaakte content werd gedeeld via het intranet, gecommuniceerd werd er via de mail en via een forum en bestanden stonden op het netwerk. Kan prima, je hebt dus geen ELO nodig als je wilt e-leren.

Voor mijn gevoel is een systeem nooit het startpunt. Maar het kan heel goed zijn en soms kun je niet zonder. Zeker als je het formele leren wil faciliteren en monitoren is een leeromgeving erg handig.

Visie op leren/onderwijs is belangrijk

Bij het ontwerp en inrichten van je leerbeleving is het met een ELO hetzelfde als met alle andere didactische werkvormen, leermiddelen en materialen: je begint met nadenken over leren. Op welke manier leert je populatie, wat vinden ze belangrijk, wat raakt hen, op welk moment en plaats leren ze, etc. Vanuit die visie zoek je de puzzelstukjes bij elkaar. Let hierbij op dat technologie vaak niet neutraal is. Een ELO die ik erg waardeer is Moodle. Maar Moodle is ontwikkelend om vooral sociaal constructivistische leeractiviteiten mogelijk te maken. Als je je eigen leerprocessen ontwerpt aan de hand van een cognitivistisch of behavioristische leertheorie dan heb je een probleem. De omgeving botst dan met je visie op leren. Ik heb wel eens een school begeleid die hier pas na 1 jaar achterkwam.

Conclusie

Nee, een ELO is niet nodig. In bepaalde situaties is het wel zeer ondersteunend. Je moet bij de keuze of je een ELO wil inzetten direct afvragen wat de onderwijskundige, financiële, organisatorische of motivationele meerwaarde is. Als die er niet is moet je het niet doen. Leren is niet het inzetten van een systeem of content. Leren is beleven. Een leeromgeving kan hier behulpzaam bij zijn maar is niet voorwaardelijk.

_systeem

Tagged with:
Feb 28

Bijna 10 jaar verzorg ik als vrijwilliger didactische trainingen voor SeniorWeb. Bij SeniorWeb geven (2300!) vrijwilligers swcomputerlessen aan senioren. Jaarlijks leren zij meer dan 55.000 vijftigplussers omgaan met de computer en internet. Dit gebeurt op 350 locaties verspreid over het hele land.

Hoewel de vrijwilligers een rijke levenservaring hebben zijn er veel die nog een beperkte didactische kennis en ervaring hebben. Het was altijd een feest om de train-the-trainer sessie te verzorgen.

Leren door te doen

Uit dit leuke project ontstond op een gegeven moment ook een boek over didactiek dat door Jan Diepenbroek en mij geschreven is. Probleem blijft dat je met didactische vaardigheden echt moet oefenen en moet vertalen naar je eigen lespraktijk. Een boek lezen is dan niet voldoende. In de training lieten we mensen echt aan de slag gaan. Vaak werden voorbeeldlessen op video gezet en middels allerlei praktijkopdrachten werd de theorie omgezet in praktische vaardigheden.

Bereik was het probleem

Met meer dan 2000 vrijwilligers hebben we echter een logistiek probleem. We kunnen niet met 2 mensen zo’n grote groep bereiken. Er zijn een paar trajecten geweest waarbij we een ‘train-the-trainer-trainer-training’ verzorgde. ;-) Het was de bedoeling dat deze mensen in tweetallen zelf de didactische trainingen gingen verzorgen. Van het sneeuwbaleffect waarop we hadden gehoopt was echter geen sprake.

We hebben nu een alternatief: we gaan ook een online training geven.

Opzet online didactische training

We gaan over een paar weken starten met de training waarbij een start- en slotbijeenkomst wordt gecombineerd met 6 online blokken. In elk blok hebben we verschillende fases en activiteiten. Deze online leeractiviteiten vinden voornamelijk plaats in een Moodle omgeving. Daarnaast gebruiken we webcams, Creative Vado camera’s (voor opnemen proeflessen), MindMeister (online mindmaps) en DimDim (virtuele klas).

Ook in deze opzet gaan we dicht tegen de praktijk aanzitten en creëren we een veilige en inspirerende leeromgeving waarbij mensen met en van elkaar leren. Ik ben erg benieuwd of er nog erg specifieke zaken naar voren komen wat betreft e-Learning voor deze groep.

Mocht je nog ideeën hebben over leuke online activiteiten of bronnen over didactiek dan hou ik me van harte aanbevolen!

schema

Tagged with:
preload preload preload