Nov 09

Dinsdag was een lange dag bij Learning 2011. Een dag vol Storytelling met als klapstuk een interview met acteur John Lithgow én een theaterstuk van hem over Storytelling (zie info over hem op IMDb). Om 8.00 uur ‘s morgens begon de eerste sessie. Iedereen had de mogelijkheid om daarvoor een bagel te nemen, een bord met fruit of een grote beker niet al te sterke koffie. Een van de opvallende en aantrekkelijke elementen van Learning 2011 is de professionaliteit waarmee de conferentie georganiseerd is. Op alle details is gelet en alles klopt. Dat zorgt ervoor dat je als deelnemer je helemaal op de inhoud kan richten.

Motivatie als voorwaarde voor (e)leren

De eerste sessie waar ik voor koos was er een rondom het thema Adult Motivation. Raymond Wlodkowski, auteur van het boek ‘Enhancing Adult Motivation to Learn‘ (zie Amazon) gaf samen met Margery Ginsberg (auteur van diverse boeken over motivatie, zie haar pagina bij de universiteit) een interessante uitleg en demonstratie van motiverende manieren van onderwijs. De sessie ging niet primair over e-Learning maar zoals Dr. Wlodkowski aangaf is ook voor online leren motivatie nodig om tot echt leren te komen. Hij heeft een model gepresenteerd waarbij mensen intrinsiek gemotiveerd worden. De opmerking dat extrinsieke motivatie wel werkt maar niet duurzaam is, klinkt logisch.

Het was een zwaar onderwijskundige sessie en dat was ook wel goed. Goed om eerst naar de basis te kijken, ook als we het over iets ‘snels’ als e-Learning hebben. Het model dat de twee gebruikte als kapstok had 4 elementen die voorwaardelijk zijn voordat geleerd kan worden:

  1. Inclusion (voel je gerespecteerd en verbonden);
  2. Attitude (open staan voor leren en relevantie);
  3. Meaning (betrokkenheid en uitdaging);
  4. Competence (authentiek en effectief).

Geen rocket-science maar ik denk dat het goed is om af te stoppen met twitteren, bekend onderzoek nog eens door te lezen en onze onderwijspet/bril op te zetten. Wlodkowski en Ginsberg lieten met voorbeelden zien hoe eenvoudig het is om mensen echt te motiveren (ook als ze geen zin hebben). Daar kunnen we nog heel wat van profiteren als de zoveelste verplichte e-Learning module gemaakt wordt.

We hebben technologische popsterren nodig!

Dean Kamen begon de generale sessie met een video over Science. Deze uitvinder (wie kent niet de Segway?) stimuleert kinderen te kiezen voor wetenschap en technologie. Hij wil dat dit net de status krijgt van entertainment of sport. Kinderen moeten zien hoe gaaf en belangrijk dit is.

Het verhaal van Dean was ontroerend en goed. Hij vertelde hoe hij tot zijn passie was gekomen (school was niets en hij begon in een garage technische installaties te bouwen en verkopen). Vol vuur gaf hij aan dat het te gek is dat mensen in de US alleen maar leven voor sport en entertainment. Dat je zelfs de Superbowl niet meer als sport kunt zien, zo belangrijk is het. Hij wil de wetenschap net zo aantrekkelijk maken voor jonge mensen. Vandaar dat hij de stichting FIRST is begonnen.

Het ontroerende zat in moment dat hij vertelde over een project waarbij hij voor veteranen die zonder arm(en) terugkwamen een geavanceerde kunstarm had gemaakt. Ministerie van defensie had hem gevraagd een arm te maken waarmee mensen zelfs een druif konden oppakken en opeten. Door de manier van vertellen, de inzet van technologie voor een beter leven en door de getoonde foto’s ontstond een aparte sfeer en raakte Dean mensen. Toen ze het prototype van de robotarm bij een veteraan zonder armen uitprobeerde, kon deze man (Chuck) weer voor het eerst sinds lange tijd zelf eten in zijn mond stoppen. Zijn vrouw werd helemaal emotioneel en had gezegd: “Wij houden deze arm óf jullie houden Chuck”. Met de presentatie van Dean werd weer duidelijk wat de kracht van storytelling is.

Learning Manifesto van Ikea

Al eerder was ik erg onder de indruk van Ikea, lees nog maar eens mijn oudere blogpost met een interview met Maggie Shelton en een andere met een uitleg over storytelling binnen Ikea. Nu presenteerde Maggie met haar collega Detlev Blenk hoe ze in hun instructional designteam een Learning Manifesto hebben gemaakt (voor alle vormen van leren). Misschien is Manifesto een wat groot woord, het is een aantal uitgangspunten die in elk ontwerp terug zouden moeten komen. Ikea gaf aan dat dit een moeizaam proces was waarbij ze met 5 instructional designers goede discussies hebben gevoerd maar dat het een uiterst effectieve manier is om binnen het team gemeenschappelijk begrip en vertrouwen te creëren. Verder zorgt een gemeenschappelijk manifest ervoor dat de collega’s uit o.a. de business maar ook grafisch ontwerpers, filmers etc. beter snappen wat de uitgangspunten zijn vanuit leren. Ik kan dit erg goed op waarde schatten want ik zie vaak ontwerpers in 1 team die geen gemeenschappelijke taal spreken en bij navraag andere ideeën en uitgangspunten te gebruiken dan hun collega’s.

De onderdelen die op 1 A4-tje staan beschreven (en helaas niet in fotovorm verspreid mogen worden) zijn:

  • Active
  • Simple
  • Portable
  • Scalable
  • Varied
  • Fresh
  • Relevant
  • Transferable

Bij elk element staat dan beschreven wat er mee bedoeld wordt en Waarom dit belangrijk is. Op de vraag hoe ze dit ontwerp laten aansluiten op de content gaven ze het antwoord: We maken eerst vanuit de businessneeds een ontwerp en pas daarna gaan we de content in het ontwerp verwerken. De content bepaalt dus NIET hoe het didactisch/onderwijskundig ontwerp eruit ziet. Goed!

John Lithgow is een verhalenverteller

John Lithgow heeft vandaag twee keer ons vermaakt rondom het thema storytelling.
‘s Middags legde Elliott hem een paar vragen voor en ‘s avonds speelde hij ‘Stories by Heart’. In het interview over de kracht van storytelling gaf hij aan wat een verhaal goed maakt:

  • karakters maken een reis en dat vertelt ons niet alleen iets over hen maar ook over ons;
  • dualiteit: als slechte mensen opeens goede dingen kunnen doen of andersom dan krijgt een verhaal spanning;
  • er hangt een spanning in de lucht. Jij weet bijvoorbeeld iets dat de karakters niet weten;
  • wekt nieuwsgierigheid op van kijkers/luisteraars.

Hij sloot af met een uitspraak: “A good story takes you out of yourself and takes you more into yourself as ever“.

Zie ook een aankondiging:

 

Tagged with:
Jan 02

Opleiding & Ontwikkeling is het vakblad voor HRD-professionals. In het decembernummer is een artikel van mij geplaatst over Moodle. Dit is een introductieartikel en voor iedereen die overweegt om de open source leeromgeving Moodle in te zetten wellicht interessant om te lezen.

De titel is ‘Hoe smaakt Moodle?‘ en in het artikel wordt ingegaan op de vraag wat Moodle is en wat Moodle kan betekenen voor u en uw organisatie. Er worden praktische voorbeelden en een aantal implementatietips gegeven. Er wordt duidelijk besproken wat de kenmerken zijn van open source software en de didactische mogelijkheden komen aan bod.

Gelukkig was het schrijven en het gehele (intensieve) reviewproces al afgerond voordat ik ziek werd. Heb ik toch nog een relevant inhoudelijke bijdrage geleverd in 2010 ;-)

Download het artikel ‘Hoe smaakt Moodle?’ (PDF, 283 KB), reacties zijn altijd welkom!

Update: Op Moodlefacts.nl is een blogpost over dit artikel verschenen.

Tagged with:
Jul 11

Op sommige momenten is het goed om terug te kijken. Vandaag heb ik mijn 10.000ste  twitterbericht geschreven en is het tijd om de waarde die Twitter heeft voor mij te duiden. Zowel op persoonlijk als professioneel vlak. Ook de positie die Twitter inneemt in de e-Learning wereld belicht ik.

Hoe gebruik ik twitter?

Ruim twee jaar geleden ben ik gestart met Twitter. Ik had Erwin Blom (@erwblo) uitgenodigd om bij Stoas te komen vertellen over social media. Hoewel ik sceptisch was heeft Erwin me door zijn praktische, authentieke en prikkelende verhaal overtuigd om het ook eens te proberen. Ik merkte direct dat je Twitter moeilijk uit kunt leggen (hoewel CommonCraft een goede poging waagt). De dynamiek en waarde wordt pas duidelijk als je een tijdje bezig bent en flink wat mensen volgt en gevolgd wordt. Momenteel volg ik zelf 622 mensen en 836 mensen volgen mij. Natuurlijk lees ik niet alle berichten van deze mensen maar pik er af en toe wat dingen uit. Alle reacties lees ik wel en ook alle DM’s (persoonlijke berichten die niet openbaar zijn).

Ik gebruik Twitter vooral via het programma Echofon. Een simpele maar handige manier om berichten te versturen en te lezen. Echofon heeft een prima iPhone app en een fijne add-on voor FireFox. De iPhone app heeft pushberichten dus als iemand mij een antwoord stuurt of een persoonlijk bericht dan hoor ik een signaal. Voordat ik mijn iPhone had maakte ik veel minder gebruik van Twitter omdat je dan aan je computer bent gebonden en het bijna-synchrone karakter vraagt om snelle reacties.

Als ik kijk naar onderstaande grafiek (dank aan de site TweetStats) dan zie ik dat het weekend iets minder Twitteractiviteit laat zien, de maandag scoort het hoogste. Dit is de dag dat ik (officieel) niet aan het werk ben.

Als ik kijk naar de momenten waarop ik Twitter dan ligt de nadruk op de avond. Dit is het moment dat ik vaak wat vakliteratuur lees of me online wat aan het verdiepen ben. Tijdens de ‘officiële’ werkuren ben ik wat minder actief.

Verder gebruik ik nog een paar applicaties en diensten die een relatie hebben met Twitter. Zo gebruik ik TweetDeck als ik bij congressen zit om specifieke aanwezigen eenvoudig te volgen en om alle tweets van dat congres te verzamelen. Als ik onderweg foto’s maak die ik wil integreren in mijn tweets dan gebruik ik Mobypicture. Je maakt een foto, typt een bericht en dit resulteert in zowel de upload naar de Mobypicture pagina als een tweet met de link hiernaar toe. Als ik muziek afspeel bij Blip.fm kan ik ook dat nummer rondtwitteren.

Persoonlijk of professioneel?

Bij de mensen die ik volg zitten puur zakelijke contacten die ervoor kiezen om alleen over hun vakgebied te twitteren en er zitten mensen bij die ook of vooral over persoonlijke zaken berichten. Ik vind het interessant om de mens achter de professional te zien. De meeste mensen die ik volg hebben te maken met onderwijs, e-Learning of nieuwe media. Daar ligt ook mijn primaire doel. Hoewel ik ook over persoonlijke dingen af en toe twitter, vind ik het prettiger en relevanter om over e-Learning, nieuwe media of fotograferen te twitteren. Als iets me teveel persoonlijk raakt of bezighoudt dan deel ik dit niet via twitter. Daar is het te massaal voor.

Wat win ik ermee?

Dit is de hamvraag. Wat win ik met Twitter?

  • Met Twitter ben ik in staat om mijn vakgebied goed bij te houden. Samen met mijn RSS-feeds van edublogs en tijdschriften en boeken vormt twitter een manier om dit effectief te doen. Twitter begint hierin steeds belangrijker te worden.
  • Met Twitter en met mijn blog ben ik zichtbaar  voor de markt. De meeste commerciële opdrachten krijg ik tot mijn verrassing via of dankzij deze twee kanalen.
  • Met behulp van Twitter bouw ik een ander netwerk op dan via de niet-digitale manieren. Het contact kan snel persoonlijk worden en het is een eenvoudige manier om contacten te onderhouden. Vaak resulteert een zakelijke Twittercommunicatie in fysieke afspraken of converseer je verder middels de telefoon.
  • Twitter (en met name directe, niet openbare berichten) hebben voor een deel mijn e-mail verkeer vervangen. Sneller, bondiger en handig.
  • De 140 karakters dwingen je om na te denken over de kern van een boodschap. Het is een uitdaging om een blogpost, website of artikel in 140 karakters te typeren.

Wat ik het meest waardevol vind is de bereidheid van anderen om je te helpen. Dit doet me denken aan de mensen die je in 1995 op het web tegenkwam. Een paar voorbeelden:

  • Contract
    Toen ik eens meldde dat ik twijfelde over de juridische status van een contract dat ik kreeg voorgelegd, reageerde een Tweep (iemand die twittert) en bood aan om door haar partner het contract te laten nakijken. Dit zorgde ervoor dat ik met haar aanwijzingen tot een beter contract kon komen.
  • Fotograferen
    Nog niet zolang geleden ben ik met passie begonnen aan het fotograferen. Via Twitter kreeg ik vele waardevolle adviezen (op maat!) over het kopen van een camera en een tijd later voor het kopen van een goede lens. Gerichte vragen werden snel beantwoord door experts op dit gebied.
  • Grafisch vormgevers nodig
    Voor een klant zocht ik grafisch vormgevers die aan een e-Learning module konden werken. Niet alleen kreeg ik een reactie van ZZP’ers die interesse hadden maar zeker zoveel mensen kwamen met een naam uit hun netwerk waar ze positieve ervaringen mee hadden.
  • Vraag om online enquêtetool
    Voor SeniorWeb zocht ik een goede online tool om enquêtes af te nemen. Op zaterdagochtend had ik (rond 7.30 uur) een vraag gesteld. Binnen een uur had ik zeker 5-7 bruikbare tools van de mensen uit mijn netwerk.

Bovenstaande vragen had ik natuurlijk ook via Google kunnen oplossen. Het verschil tussen Google en Twitter zit hem in 2 dingen: (1) Twitter bestaat uit mensen die ik ken en vertrouw. (2) Twitter praat terug en geeft context. Als ik op “Online enquêtetool” had gezocht met een zoekmachine had ik veel treffers gevonden. Met Twitter kreeg ik maar een paar treffers maar ik kon wel vragen aan de mensen waarom ze een tool waardeerden. En ze kende mijn situatie, ze snapte de context van mijn vraag. Zelf help ik ook regelmatig mensen verder en wordt het contact vervolgd per telefoon of met een fysieke bijeenkomst.

Verandert Twitter het leren?

Twitter heeft voor mij absoluut het leren verandert. Voor vele andere, frequente gebruikers, ook. In 2008 publiceerde ik in het blad Develop een artikel over de invloed van technologie op het leren (download de PDF). Mijn stelling was dat technologie vooral het informele leren sterk beïnvloedt. Hierin speelt Twitter een grote rol. De snelheid, het gemak en het bereik maken dat communicatie en het informele leren echt verandert. Tools als Twitter slagen erin om grenzen van organisaties te slechten. Je deelt informatie met andere professionals en dit gaat verder dan de professionals in je naaste fysieke werkomgeving. Dit zorgt voor bredere inzichten.

Twitter in het bedrijfleven?

Je kunt Twitter (of beter gezegd Microbloggen) volgens mij op 3 manieren inzetten:

  1. Met een bedrijftwitteraccount
    Moeilijk om een algemeen organisatie-account van goede kwaliteit te laten zijn. Zo’n bedrijfsaccount heeft vaak een erg lage frequentie van posten. Vaak is het account anoniem (je kent alleen de bedrijfsnaam) en is er veel sprake van eenrichtingsverkeer. Een bedrijf schrijft berichten. Soms volgen ze zelfs niemand of worden persberichten automatisch geplaatst op Twitter.
  2. Met individuele accounts van professionals
    De werknemers Twitteren op persoonlijke titel met de nadruk op hun professionele activiteiten. Dit zorgt voor authentieke, persoonlijke berichtgeving. De organisatie heeft dan geen grip op de berichten. Dit kan ook tegen de organisatieboodschappen ingaan en zo een tegengesteld effect veroorzaken.
  3. Met interne tool
    Binnen Noordhoff Uitgevers en binnen Stoas heb ik erg positieve ervaringen met Yammer. Met deze microblogging tool kun je berichten delen met enkel de mensen van je eigen organisatie of speciale groepen maken met bijvoorbeeld je toeleveranciers of grote klanten. Een erg prettige manier om snel van elkaars projecten op de hoogte te zijn, relevante informatie te delen of vragen te stellen. Als je meer zoekt dan het microbloggen dan  is een tool als Elgg heel goed te gebruiken.

En natuurlijk is het slim om automatisch te zoeken of iemand iets twittert over jouw project of organisatie. Zo kun je snel reageren als er wordt geklaagd of als iemand een mooie tip voor je heeft. Zo heeft de marketingmanager van MindMeister al een paar keer contact met me gezocht (zie mijn eerdere blogpost).

Wat is voor jou de waarde van Twitter?

Iedere tweep wil ik heel erg bedanken voor de inspiratie. Speciale dank naar een aantal voor mij speciale tweeps in willekeurige volgorde: @DieterM, @ranver, @Dagnespresso, @wrubens, @erwblo, @Helikon, @Bilsen, @siavogel, @mariekemove, @peterdevisser, @jvondermans, @mediafritswijs, @jeroencl, @PeterMcAllister, @robvdhoed, @mathiepe, @Sas2112, en natuurlijk last but not least @CarlaMondig en @florinablokland!

Tagged with:
Feb 27

Jay Cross, de koning van het informele leren (zie ook zijn blog) biedt sinds kort ‘leeractiviteiten’ aan die ik volg. Ik weet niet zo goed hoe ik het anders moet noemen. Het is geen cursus maar een verzameling vragen die je automatisch krijgt voorgeschoteld. Cross maakt in deze gratis cursus gebruik van de website SpacedEd. Een mooie manier van leren.

De site SpacedEd is gebaseerd op Spaced Education. Zelf zeggen ze hierover:

Spaced education is a novel method of online education developed and rigorously investigated by Dr. B. Price Kerfoot (Associate Professor, Harvard Medical School). It is based upon two core psychology research findings: the spacing effect and the testing effect. In more than 10 randomized trials completed to date, spaced education has been found to:

  • Improve knowledge acquisition,
  • Increase long-term knowledge retention (out to 2 years),
  • Change behavior,
  • Boost learners’ abilities to accurately self-assess their knowledge.

Wikipedia schrijft over Spaced Learning het volgende:

Spaced learning is a teaching method in which the educational content is repeated three times, with two 10-minute breaks during which physical activity is performed by the students.

Wel wat apart dat het net een andere uitleg is met andere wetenschappers maar het gaat om het principe van herhaling. En dat is een nogal stabiele factor in ons begrip over leren, daar kunnen we iets bij voorstellen.

Vragen en feedback

Jay Cross is nu gestart met een reeks vragen rondom informeel leren. Met een interval (die zelf gekozen kan worden) krijgt u een vraag per mail.

Na een klik in de mail komt u op de SpacedEd website en wordt de meerkeuzevraag (variant 1 goed of meerdere goed zijn mogelijk) beantwoord:

Er wordt direct feedback gegeven:

Vervolgens krijgt u inzicht in de antwoorden van andere lerenden die deze vraag hebben beantwoord en u krijgt de mogelijkheid om extra uitleg te krijgen, al dan niet op dezelfde pagina. Ook kunt u hier ervoor kiezen om deze vraag NIET meer voorgeschoteld te krijgen:

Na het beantwoorden van de vraag, of meerdere vragen, komt u in het overzichtsscherm waar u ook direct wat instellingen kunt veranderen:

Waarom interessant?

Zelf volg ik nu twee ‘cursussen’ en ik merk dat het me weinig tijd kost en toch aan het denken zet. Op een paar momenten ben ik echt het verdiepingsmateriaal gaan gebruiken. De inhoud van Jay Cross vind ik aardig maar ook een praktische cursus (over iPhone) blijkt me toch veel leerwinst op te leveren.

Het is een adaptieve manier van leren die snel en aardig werkt. De website werkt prettig, met voldoende instellingsmogelijkheden en niet alleen kunt u er vele gratis cursussen volgen maar de Spaced Learning methode kunt u met deze website ook eenvoudig zelf inzetten. Een cursus is snel gemaakt. Gewoon proberen dus!

Tagged with:
Jan 20

Voor kleine kinderen valt het niet mee om zich ergens mentaal op voor te bereiden. Zo ook voor mijn 3-jarige zoon die een eenvoudige medische ingreep moest krijgen: het onder narcose plaatsen van buisjes in zijn oren. Het samen maken van een fotoverhaal zorgde voor houvast.

Visualiseren

Om je ergens op voor te bereiden is visualisatie een goede methode. We hebben allemaal wel eens van te voren in onze gedachten een heel moeilijk gesprek of presentatie voorbereid. Misschien bedacht je waar je stond, wat je aanhad, welke stappen je achter elkaar zou gaan zetten. Ook in sport speelt visualisatie een rol. De website www.peak-experience.nl noemt de volgende resultaten:

  • Techniek verbeteren: sporters die hun techniek zowel visualiseren als echt trainen gaan meer vooruit dan sporters die alleen echt trainen
  • Tactische voorbereiding: de wedstrijd mentaal al ‘doornemen’ helpt je om sneller te reageren in de echte wedstrijd
  • Emotioneel voorbereiden (‘tunen’): door visualisatie kom je al in de juiste emotionele staat voor de wedstrijd
  • Zelfvertrouwen vergroten: visualiseren van een goede wedstrijd kan je zelfvertrouwen vergroten

Russische onderzoekers vonden dat mentale visualisatie zelfs meer effect had dan extra fysieke training. Ze concludeerden zelf:

that mental images can act as a prelude to muscular impulses.

Zie hiervoor het Engelstalige Wikipedia-artikel over Creative visualization.

Zelf heb ik in een opleidingsconcept voor gedetineerden wel eens de vorm visualisatie gebruikt om mensen te laten nadenken over hun toekomst. Lerenden konden een beeldverhaal maken van een periode in de toekomst. Op die manier laat je mensen nadenken en bewust bepaalde scenario’s doorlopen. Eenvoudige afbeeldingen geven houvast.

Eigen fotoverhaal: “Midas gaat naar het ziekenhuis”

Het plaatsen van buisjes (zie uitleg op KNO-site) is een eenvoudige medische ingreep maar voor een 3-jarige jongen is het wel een spannende belevenis. Er bleek een aardig boekje te zijn om hem voor te bereiden maar dat was even niet leverbaar. Ook had ik in mijn eigen kinderboeken nog een Nijntje gevonden rondom het thema Ziekenhuis.  Dit ging alleen over een zere keel.

De oplossing was om dan zelf maar iets te maken. Geen Nijntje maar Midas.

Met de brief met stappen van het ziekenhuis in de hand, de fotocamera en het fantastische programma Comic Life (voor Mac én PC) zijn we begonnen. Eerst besproken wat er ging gebeuren en waarom. Midas mocht uitkiezen wat hij meenam (knuffels, boekje, snoepje) en daar hebben we foto’s van gemaakt. Stap voor stap hebben we beelden gezocht bij activiteiten in het ziekenhuis. Sommige afbeeldingen hebben we gezocht op internet (van bijvoorbeeld mondkapjes voor de narcose) en hij mocht dan uitkiezen welke we gingen gebruiken. Als laatste hebben we de teksten erbij gezet en hebben we het verhaal doorgelezen. Op de ochtend van de ingreep hebben we het geprinte exemplaar doorgekeken. Dit visuele stappenplan heeft hij ook meegenomen naar het ziekenhuis.

Conclusie

Het zelf maken van zo’n verhaal is voor zo’n kleine jongen een tastbare en begrijpelijke manier om zich voor te bereiden op zo’n spannende gebeurtenis. Ik had het idee dat hij hierdoor wat meer grip kreeg op het geheel. Je kunt zo samen de stappen in de toekomst benoemen, visualiseren en bespreken. Maakt het inzichtelijk. Het was eenvoudig en relatief snel te maken. De ingreep zelf ging overigens goed en Midas hoort weer als de beste!

Wat denken jullie; kun je dit soort verhalen/scenario’s ook inzetten op school of in je organisatie? Misschien om docenten voor te bereiden op een aankomende innovatieve verandering, of afdelingen bezig te laten zijn met op handen zijnde reorganisatie? Of om iemand zijn persoonlijke groeipad visueel en mentaal te laten verkennen?

De pagina’s heb ik hieronder in een filmpje bijeen gezet (klik op de play-knop en de volgende pagina verschijnt na een korte wachttijd):

Tagged with:
Nov 25

Leren senioren (> 55 jaar) anders online dan jongeren? Dat is een vraag die ik me gedurende de afgelopen maanden regelmatig stelde. Nu kan ik die vraag beantwoorden nadat ik aan een groep van bijna 30 SeniorWeb cursisten een online training over didactiek heb verzorgd. Samen met Jan Diepenbroek (co-auteur van een boekje dat we hebben geschreven over Lesgeven aan senioren) heb ik de training opgezet en gegeven. Dit is overigens ook voor Jan en mij vrijwilligerswerk.

Achtergrond en doel van de online training

De deelnemers aan de training werken allemaal als vrijwilliger voor SeniorWeb in de rol van docent. SeniorWeb legt uit:

SeniorWeb wil iedereen de mogelijkheden van de computer en internet zelf laten ervaren. Uitgangspunt is dat dit voor én door ouderen gebeurt.

Er werken 2700 docenten voor SeniorWeb. Niet allemaal hebben ze een didactische achtergrond. Dat was voor Jan en mij 10 jaar geleden reden om didactische trainingen te gaan verzorgen om de docenten didactisch bij te spijkeren zodat ze met nog meer plezier konden lesgeven en dat de kwaliteit van de cursussen omhoog ging. Inmiddels hebben we al heel wat ‘train-the-trainer’ sessies verzorgd. Het waren intensieve, klassikale trainingen waarbij ook vaardigheden werden ingeoefend. Vooral het uitwisselen van ervaringen tussen cursisten was belangrijk. Iedereen werd zich bewuster van het eigen lesgeven.

Met de online training wilde we het mogelijk maken voor een grotere groep om meer grip te krijgen op het didactische proces.

Opzet online training

Er namen bijna 30 mensen deel aan de training. Bijna allemaal hadden ze al ervaring met het lesgeven aan senioren. De training bestond voor het grootste deel uit online activiteiten. Het traject startte op zaterdag 26 september 2009 met een startbijeenkomst. Op deze dag maakte we kennis met elkaar, werd de opzet van de training besproken en werd ook kennisgemaakt met de Moodle leeromgeving. Daarna volgde 5 blokken (doorlooptijd per blok was 1 of 2 weken) met online activiteiten en het traject werd afgesloten met een slotbijeenkomst op zaterdag 21 november. In deze bijeenkomst werd over coaching gepraat, werd uitgebreid geëvalueerd en werden persoonlijke actieplannen opgesteld.

De online lesblokken bestonden uit 4 soorten activiteiten:

  1. Teaser [mensen werden geprikkeld om over onderwerpen na te denken].
  2. Zelfstudie [hier werd een WBT aangeboden en het boek gebruikt].
  3. Verwerkingsopdracht [de lesstof werd actief verwerkt; producerend leren].
  4. Reflectie [terugblik op eigen leerproces].

De onderwerpen varieerden per blok. Je moet denken aan ‘leren van volwassenen’, ‘lesvoorbereiden’, ‘didactische hulpmiddelen’, ‘controle op het leerproces’ en conflicthantering’.

sw_moodleMoodle werd gebruikt als online leeromgeving

Wat zijn de ervaringen?

Er heeft een uitgebreide evaluatie plaatsgevonden, op verschillende manieren. In deze mindmap vind je de opmerkingen van de deelnemers. Samen met onze eigen reflectie was dit bruikbare feedback. De belangrijkste punten:

  • De bijeenkomsten werden als waardevol beschouwd. Men leerde elkaar kennen en er vond verdieping plaats. Een extra bijeenkomst in een lokaal werd genoemd als wenselijk.
  • De cursisten verwachten snelle en uitgebreide reacties van trainers. Dit viel tegen.
  • Het duurde even voordat alle deelnemers goed met Moodle om wisten te gaan. Zonder voorkennis was het een redelijk complexe interface.
  • Gebruik van video (zowel bekijken als zelf produceren) werd als positief ervaren.
  • Combinatie online leren met gebruik van boek was goed: hierdoor werd de praktische vertaalslag gemaakt.
  • De structuur en inhoud van de training waren niet optimaal duidelijk. De verwachtingen waren ook onduidelijk.
  • Technisch waren er wat problemen die gerelateerd waren aan de PC (bv afspelen video).

Wat zijn de verschillen?

Er is een aantal verschillen. Het belangrijkste verschil was de algemene verwachting van de rollen van cursisten en de rol van docenten. Onze training was opgezet vanuit een sociaal constructivistisch model. Hierbij was de rol van ons als trainer een coachende rol. Vooral het producerend leren en het samenleren was belangrijk. Sommige cursisten hadden moeite met deze rolverdeling en zagen liever een trainer die bijvoorbeeld alle forumbijdrages samenvatte. De docent als expert die zegt wat goed en fout is. Wij vonden juist de frictie interessant en leerzaam en hielden bij discussies wat meer afstand. Het is belangrijk om duidelijk te zijn hierover.

Tweede verschil vond ik toch het begrip van de manieren van communiceren en het concept van een leeromgeving. Er werd bijvoorbeeld minder snel gesnapt wat nu precies de kenmerken van een forum zijn (de inhoud wordt openbaar). Functionaliteiten als chat werden minder relevant gevonden. Het was ook iets moeilijker om kennis uit te wisselen. Dit gaat wat minder natuurlijk dan bij iets jongere volwassenen. De technische kennis was ook wat beperkter. Dit laatste had ik niet voorzien omdat het hier om deelnemers ging die zelf ICT-cursussen geven.

Klein derde verschil was de taal. Engelse worden werden als moeilijk en ongewenst ervaren. Dit blijkt in een ‘online training‘ toch nog vaker voor te komen dan we denken. Ook moeilijkere woorden werden niet gewaardeerd. Zelfs woorden als ‘didactiek’ en ‘coaching’ werden hieronder verstaan.  Bij jongeren speelt dit een vele kleinere of geen rol.

Dankzij de bruikbare feedback van de cursisten gaan we nu een slag maken om de online training beter te maken. In het voorjaar van 2010 wordt de verbeterde online didactische training verzorgd. Als je meer wilt weten of tips hebt: laat het me weten!

Met dank aan Stoas voor het kosteloos beschikbaar stellen van de Moodle omgeving via www.moodlewinkel.nl.

De fotoshow van de slotbijeenkomst vind je op Flickr.

Tagged with:
Nov 11

Vandaag was weer een fantastische dag bij Learning 2009! Veel indrukwekkende zaken gezien en gehoord, je kunt dit lezen op www.e-learning.nl. Vandaag vond ook een tweede serie Pecha Kucha presentaties plaats.

Dit vind ik een bijzondere manier van presenteren. Het voorbereiden kost meer tijd dan een ‘gewone’ presentatie van 30 minuten. Juist omdat het moeilijk is om 20 dia’s te maken en daar maar 20 seconden per dia over te mogen praten. Ik vind de TeachMeets wat fijner. Want bij een Pecha Kucha heb je het gevoel dat je bij sommige dia’s veel minder nodig hebt dan 20 seconden, je moet dan wachten. Bij andere dia’s wil je misschien 1 minuut stilstaan. Maar al met al toch heel goed en niet alleen om ze te doen maar ook om ze te zien.

IMG_0730

Deze keer heb ik de presentatie opgenomen met mijn iPhone. Dat was een m4a bestand dat ik vervolgens met Audacity heb bewerkt en naar mp4 heb omgezet. Dat was een formaat dat ik zo kon toevoegen aan mijn SlideShare presentatie. Werkt allemaal heel goed. Volgende keer wil ik wel een gewoon microfoontje kopen omdat het wat raar staat om met je oordopjes in te presenteren ;-)

Tagged with:
Nov 10

Op www.e-learning.nl kun je lezen op welke manier didactiek vandaag werd buitengesloten. Daar kwamen wel andere zaken voor in de plaats.

Een iPhone app in 72 uur

Gisteren is een groepje studenten van Champlain College van start gegaan om een educatieve app voor de iPhone te maken. Een geweldig idee! Vorig jaar werd er in 3 dagen een edu-game gemaakt, dit jaar dus een app. De studenten zitten in de gang en betrekken op verschillende manieren de deelnemers bij hun project. Af en toe laat Elliott middels een videoverbinding zien hoe het eraan toegaat. Straks komt de app voor iedereen beschikbaar. Een fantastische manier om zo een project aan te pakken. De energie zindert door de zaal en iedereen is benieuwd naar zowel het proces als het resultaat.

IMG_0595

Een verhaal in 6 minuut en 40 seconden

De energie was ook goed voelbaar bij de Pecha Kucha sessie. 4 mensen vertelde in 20 dia’s in elke 20 seconden hun verhaal. Hoewel de verhalen erg verschillend waren, was de passie bij allemaal voelbaar. De eerste Pecha Kucha ging over de collectieve Filipijnse cultuur, de tweede over ICT en leren in het basisonderwijs, de derde over het monteren van film en de vierde over gamebased learning.

IMG_0574

Het leukste was nog het gesprek dat spontaan ontstond nadat de presentaties waren afgelopen. Veel bezoekers stelde vragen. Met de hele groep kwamen we tot wat interessante conclusies:

  • het is moeilijker en tijdrovender om een Pecha Kucha voor te bereiden dan een gewone, lange presentatie;
  • een Pecha Kucha maken dwingt je om tot de kern door te dringen en alle overbodige ruis eruit te halen;
  • sommige makers beginnen met de afbeeldingen, anderen schrijven direct het hele script uit;
  • een Pecha Kucha kan ook gebruikt worden als teaser voor een WBT. Een bezoeker publiceerde altijd de Pecha Kucha op intranet (inclusief audio) om mensen warm te maken voor de training die volgde;
  • een Pecha Kucha raakt je vooral als er een persoonlijk verhaal komt.

Morgen ben ik aan de beurt en vandaag hebben zich spontaan nog extra mensen aangemeld voor morgen.

Tearners  (Designers ‘R’ Us)

Iemand die ik graag zie is Wayne Hodgins (zie ook zijn blog). Deze gepassioneerde spreker combineert vaak bepaalde trends die hij waarneemt en vertaalt dit naar de wereld van (e)leren. Zijn Snowflake effect komt later nog aan bod bij Learning 2009, vandaag had Wayne het over Design. Hij constateert dat na de prosumers iedereen een designer is. Of je nu zelf een video schiet (zie ook www.howcast.com) of twitterberichten stuurt, je moet over het ontwerp nadenken. Hoewel Design een breed begrip is geworden, blijft het een belangrijk begrip dat onze aandacht verdient.

IMG_0558

Heel aardig was de term Tearners: dit geeft aan dat we in deze tijd allemaal zowel teachers als learners zijn.  Deze rollen wisselen elkaar af. Dit betekent nogal een verandering. Deze verandering is nodig volgens Wayne: we moeten onderscheid maken tussen een bedrijfsactiviteit en een ‘value propositie’. Zo is hij destijds zelf door Kodak ingehuurd omdat ze de opkomst van de digitale fotografie als een regelrechte bedreiging zagen. Ze zagen niet dat ze ook zorgen voor het ‘Kodak moment’ en dat ze dat ook digitaal konden doen.  Ze verkochten geen analoge rolletjes, ze verkochten Kodak-momenten. Wij moeten als industrie bedenken wat we nu precies aan waarde hebben. Wat is onze Value proposition?

Zie voor foto’s van dag 2 mijn Flickr-pagina.

Tagged with:
Jul 09

De Apple iPhone is meer dan een leuke gadget. Door de gebruiksvriendelijkheid en mogelijkheden biedt deze telefoon kansen om mobiel leren (of de app_storeoudere term m-learning) voor een grotere groep in het bedrijfsleven en onderwijs waardevol te maken. Zowel in formele leersituaties als in informele leersituaties kan de iPhone een aanvullende rol spelen. (Het mooie is overigens dat bij de iPod Touch veel van de mogelijkheden terugkomen voor vele lagere kosten, dus voor scholen biedt dit een mooi alternatief). De iPhone duwt ook concurrenten naar een hoger plan. Als het resultaat is dat mobiele telefoons waardevolle leergereedschappen worden dan hebben we voor iedere leerling en lerende een draagbare ELO.

Laten we eens kijken naar een aantal veelbelovende applicaties die in leersituaties kunnen worden ingezet. Sommige apps zijn niet specifiek ontwikkeld met een educatief doel maar hebben wel potentie.

  1. Evernote (gratis)
    Dit is een app waar al veel over gesproken is, en terecht. Overigens ook beschikbaar op PC en Windows Mobile. Je kunt foto’s nemen, teksten schrijven, screenshots maken en die toevoegen aan een eigen space. Je verzamelt allerlei bruikbare info en kunt deze gemakkelijk doorzoeken. Het wow-moment komt als je ontdekt dat teksten op een foto (van bijvoorbeeld teksten op een whiteboard) kunt doorzoeken. Bekijk de uitleg van Erwin Blom. Geen edu-app maar binnen scholen zeer goed geschikt om informatie te beheren.
  2. Shazam (gratis) & Midomi (3,99 euro)
    Twee voorbeelden van apps die goed zijn in het automatisch herkennen van muziek. Je laat je telefoon 30 seconden naar een liedje luisteren (uit de luidspreker of zelf gezongen) en het nummer wordt herkend, je kunt direct het e.e.a. erover opzoeken en het direct kopen. Werkt erg goed. Als je liedjes kunt herkennen moet het ook mogelijk zijn om andere dingen te herkennen. Vogelgeluiden, woorden, rammeltjes van je auto….en kan direct passende informatie aanbieden.
  3. SnapTell (gratis)
    Een variant op voorgaande apps is SnapTell. Je maakt een foto van een CD- of DVD doosje of de voorkant van een boek en direct wordt in een gigantische database naar de muziek of boek gezocht. Ook hier krijg je na een geslaagde herkenning de mogelijkheid om boeken op te zoeken op wikipedia, direct te bestellen etc. Laat die studieboeken, handboeken etc. maar verschijnen in de database!
  4. Wrts (gratis)
    Het aloude woorden stampen in een nieuw digitaal jasje (door Digitale School). Maak je eigen briefjes met woorden en doe dit op de computer of op je telefoon. Niet erg vernieuwend maar wel praktisch en handig.
  5. Tjilp! (2,39 euro, Lite versie is gratis)
    Een Nederlandse app waarbij je vogelgeluiden leert. Veelvoorkomende vogels kun je zien en kun je beluisteren. Natuurlijk kun je direct achtergrondinformatie zoeken vanuit Wikipedia. Niet alleen kan dit als naslag gebruikt worden maar ook kun je een kwis doen waarbij je steeds moet raden welke vogel bij welk geluid hoort. Een combinatie met apps als Shazam zou helemaal mooi zijn!
  6. TED (gratis)
    De TED (Technology/Entertainment/Design)-bijeenkomsten zijn altijd prikkelend en omvatten een breed scala aan onderwerpen rondom design, creativiteit en innovatie. Sinds jaren zijn de video’s gratis te bekijken. Ruim 300 video’s en 170 audioshows zijn via de app eenvoudig en snel toegankelijk gemaakt.
  7. BrainChal (3,99 euro, Lite versie is gratis)
    Deze app is een van de vele gratis apps om je geheugen te trainen met verschillende soorten mini-games. Er zit redelijk wat variatie in en de voortgang wordt netjes bijgehouden.
  8. StudyCards (7,99 euro)
    Iedereen heeft tijdens een studie wel eens kaartjes gemaakt waarbij de vraag aan 1 kant stond en het antwoord aan de andere kant. Dat is simpelweg wat deze app doet. Je maakt je eigen set aan kaarten, stelt al je wilt allerlei dingen in (manier van presenteren etc.) en overhoort jezelf.
  9. iTie (gratis)
    Hoewel de tijd voorbij is dat ik elke dag een stropdas omdeed, komt het nog wel eens voor dat er een gelegenheid is. Dan is het handig als je eenvoudig even kunt nakijken welke variant (Halve Windsor, Onasis, dubbele…) op welke manier gemaakt moest worden. Met iTie worden deze verschillende technieken simpel in verschillende stappen met eenvoudige tekeningen uitgelegd.
  10. Teleac Spaans (gratis)
    Niet alleen Spaans maar een aantal andere talen zijn ook beschikbaar gesteld door Teleac. Zelf heb ik Chinees en Spaans gebruikt. Een heel aantal uitdrukkingen zijn toegankelijk gemaakt via categorieën. Je klikt een zin aan en hij wordt uitgesproken. De voor jou relevante kun je middels een favorite-actie apart groeperen en snel toegankelijk maken.
  11. iTranslate (Lite is gratis)
    Ook dit is handig als je een taal aan het leren bent. Je kunt zelf (voor 5 talen) zinnen intypen. Deze zinnen worden dan vertaald en direct uitgesproken. Hoewel dit een ‘computerstem’ is, is het resultaat goed en helder. De zinnen kun je opslaan. Op deze manier maak je je eigen woordenboek dat handig kan zijn op reis. Al reizend groeit je boekje. Helaas is het niet mogelijk om Nederlands te gebruiken. Een combi met Shazam functionaliteit zou helemaal mooi zijn: iemand spreekt een zin uit en een app vertaalt dit.
  12. Love Art (gratis)
    Gemaakt door de National Gallery in Londen. Bevat vele kunstwerken die op verschillende manieren toegankelijk zijn gemaakt. Per schilder kun je stukken bekijken die dan ook nog eens voorzien zijn van een duidelijke en aantrekkelijke uitleg (via een stem). Ook kun je via allerlei facetten het werk van een kunstenaar begrijpen (bijvoorbeeld via woorden als passion).

One more thing….

Mensen die me volgen kennen mijn liefde voor de Mac en mijn passie voor innovatie, creativiteit en leren. Dit is nu samengekomen in de toekenning van de ADE-status vanuit Apple. ADE staat voor Apple Distinguished Educator en met veel energie en zin zal ik me in dit kleine netwerk van professionals begeven om Apple’s onderwijsfilosofie toe te passen op scholen en binnen andere leeromgevingen. Speciaal bedankje voor dé Mac-man Fons van de Berg. Ik hoop het onderwijs op deze manier weer extra te kunnen ondersteunen en inspireren.

ade


Tagged with:
Apr 17

Vorige  en deze week vonden er bijeenkomsten plaats van SURFfoundation over de ‘Digitale leer- en werkomgeving van de toekomst‘. Samen met een Shell medewerker (die ik toevallig kende van een Moodle implementatie bij Shell) was ik toch wel het buitenbeentje. De andere aanwezigen waren allemaal werkzaam in het hoger en wetenschappelijk onderwijs.

Wat was het?
Van 10.00 – 14.00 uur werd een aantal toekomstscenarios geschetst en verkend. Eerst werd wat over het project van SURF uitgelegd. Zelf schreven ze hierover:

In 2008 hebben de SURFfoundation platforms ICT & Onderwijs en ICT & Organisatie in samenwerking met de hogeronderwijsinstellingen gewerkt aan de ontwikkeling van vier toekomstscenario’s voor het hoger onderwijs met als thema ‘De nieuwe leer- en werkomgeving voor studenten en docenten in 2020’. De vier verschillende toekomstscenario’s hebben inspirerende beelden opgeleverd over de toekomst van het hoger onderwijs en de consequenties voor de inrichting van de digitale leer- en werkomgeving

Scenariodenken
Met scenariodenken als methode had ik wel eens gewerkt maar ik vond het erg prikkelend om op deze manier de toekomst te verkennen en een echt gevoel te krijgen over de consequenties. Het is een doortimmerde methode waarvan Herman Kahn de geestelijk vader is. Ook deze didactische vorm is afkomstig uit de militaire wereld. Zie Wikipedia voor meer info over de methode.

Ruim 300 deelnemers hebben de scenario’s al verkend. Je koos nu 1 van de 4 scenario’s die jou aansprak. Vervolgens ging je dit luchthaven_kleinscenario verkennen. Onderwerpen als vrijheid van leren, technologie, standaarden, open content, de rollen in het leerproces en vrijheid van tools kwamen aan bod. De scenarios’s werden heel tastbaar door de 4 krantjes en de 4 videofragmenten.

De 4 scenario’s:

  1. Luchthaven
  2. Warenhuis
  3. Supermarkt
  4. Beurs

Trends
Als duidelijke trends die nu al goed in te schatten zijn werden de volgende punten genoemd:

mm

Kijk vooral even naar de kranten en de video’s op de SURF pagina.

Welk scenario spreekt jou aan? Is dit iets voor je eigen organisatie?

Tagged with:
preload preload preload