Rond 2000 heb ik voor het eerst gewerkt met een omgeving waarin je een virtuele klas bedient. Ook wel webinar of e-seminar omgevingen genoemd. Ik kan me WebEx nog herinneren en een product van Xerox (geloof ik) waarbij je met telefoon naar een server in de US moest bellen. Vervolgens zat dat 30 seconden vertraging op. In 2008 schreef ik over de tool DimDim (zie blogpost hierover). Nu ben ik voor een aantal klanten waaronder Fontys dit soort virtuele sessies aan het organiseren dus het was tijd voor een update en het inzichtelijk maken van een aantal tools. Ik heb vergeleken: DimDim, WebEx, GoToTraining en Adobe Connect.

Wanneer gebruik je deze tools?

Vaak worden deze omgevingen gebruikt bij een wat langer opleidingstraject waarbij klassikale sessies wat verder uit elkaar liggen of bij complete trajecten op afstand waarbij je tussendoor synchrone (gelijktijdige) contacten wilt faciliteren. Het aantal deelnemers kan van een paar tot een paar duizend variëren. Vaak duurt een sessie 1 tot 1,5 uur en kun je bij de meeste tools onderstaande functionaliteiten gebruiken:

• audio en video (wel beperking aantal gelijktijdige gebruikers);
• hand opsteken middels een icoontje/knop;
• delen van PowerPoint presentaties of bestanden;
• delen van een whiteboard (tekeningen maken);
• websafari (deelnemers meenemen naar verschillende webpagina’s);
• delen van applicaties op de PC;
• meerkeuzevragen stellen;
• de ‘presenter-rechten’ geven aan 1 of meerdere deelnemers (die dan zelf een presentatie kunnen geven bijvoorbeeld);
• opnemen en embedden van de sessie (naslag).

Als facilitator ben je geneigd om zelf de hele tijd het woord te nemen zodat het een soort college wordt maar de meeste tools zijn ook geschikt om juist de deelnemers iets te laten presenteren. Zo gebruik ik het zelf als facilitator/trainer voor vragenuurtjes, verdiepingssessies maar bijvoorbeeld ook om deelnemers aan elkaar presentaties te laten geven over de projectvoortgang van groepen deelnemers. Ook gebruik ik zelf de tools om snel met klanten wat dingen door te nemen. Het kunnen dus ook hele korte en ad-hoc sessies zijn.

Wat zijn de verschillen?

Tegenwoordig is de kwaliteit wel goed over het algemeen. De functionaliteiten verschillen een klein beetje maar met name zit het verschil in de mogelijkheden om de pagina aan te passen aan je eigen huisstijl, het maximale aantal deelnemers en de kosten die aan het gebruik verbonden zijn. Het is nu wel betaalbaar om deze tools te gebruiken.

Een ander verschil zit in de noodzaak om al dan niet de applicatie te moeten downloaden. Sommige systemen kun je in een webbrowser bedienen, voor andere moet de gebruiker een programma downloaden. Dit kan voor bedrijven en organisaties ook nog wel wat extra implementatietijd en -problemen opleveren.

Welke is het beste?

Er is niet 1 die absoluut de beste is. De keuze hangt af van je eigen wensen en de manier waarop je het in je leerprocessen wilt inzetten. DimDim springt er uit qua gebruikersgemak maar is minder betrouwbaar qua geluid en video (en is als enige als open source software te downloaden), WebEx is een prima tool maar niet de goedkoopste, GoToMeeting is fantastisch qua eenvoud én uitgebreidheid maar is ook flink aan de prijs en kent geen video en Adobe Connect is zeer uitgebreid, goed te betalen maar een beetje ingewikkeld.

Hoewel mijn voorkeur eerst erg bij DimDim lag heb ik (ook in de Proversie) veel performance problemen ondervonden. En als tijdens de sessie steeds het geluid of andere functionaliteit wegvalt is de flow uit het proces. Een applicatie moet betrouwbaar zijn. Mooie van DimDim is wel dat er een gratis gehoste versie te gebruiken is. Als je dit gebruikt in combinatie met bijvoorbeeld Skype heb je gratis een mooie set aan functionaliteit tot je beschikking.

Nog meer opties?

Ja, bovenstaande applicaties zijn de applicaties waarmee ik zelf ervaring mee heb opgedaan de afgelopen jaren. Er zijn er nog veel meer die soms afwijken qua functionaliteit maar wel interessant kunnen zijn als je met meerdere mensen online wilt overleggen. Wat alternatieven:

• Skype
  1 op 1 met video en schermdeling. Gratis. Bij Skype kun je tot 25 mensen in een conference call zitten waarbij alleen audio gebruikt wordt.
• FlashMeeting
  In 2007 schreef ik over deze tool. Ontwikkeld door de Open University in de UK en prima geschikt voor verschillende audio- en videobronnen. Gratis te gebruiken voor bepaalde groepen mensen. Zie de website voor de huidige mogelijkheden.
• ooVoo
  Relatief nieuwe tool waarmee je met meerdere mensen een videochat kunt uitvoeren. 1 op 1 is gratis, voor meer mensen kan per maand of per keer betaald worden. Je betaalt per gebruiker, zie de site.

Gewoon beginnen?

Bij alle tools kun je een proefaccount aanvragen. Hieronder de info daarover:

• DimDim
  Gratis account voor onbepaalde tijd. Een proefversie van Proversie is mogelijk na telefonisch contact. Zie de site.
• GoToTraining
  Proefaccount voor 30 dagen voor 25 gebruikers. Ook mogelijkheid om GoToMeeting uit te proberen met hetzelfde account. Je moet wel je creditcardinformatie invoeren. Zie site.
• WebEx
  Proefaccount voor 14 dagen voor 25 gebruikers. Zie site.
• Adobe Connect
  Proefaccount voor 30 dagen voor verschillende tools die erin verwerkt zijn. Je hebt je gratis Adobe account nodig of kunt dit aanvragen. Zie de site.

Document met overzicht

Een vergelijking op hoofdpunten vind je in dit Overzicht webinars (PDF, 127 KB).

Mocht je zelf nog alternatieven hebben of je ervaring over een van deze producten willen delen: reacties zijn van harte welkom!

Op 26 mei vond de zesde Nederlandstalige Moodlemoot plaats. Deze keer op een prachtige locatie (METS Center) in Bilthoven. De bijeenkomst waarbij Moodle gebruikers ervaringen en kennis uitwisselen werd weer georganiseerd door de Nederlandstalige Ned-Moove vereniging.

Zowel zeer ervaren als absolute Moodlebeginners vonden veel nieuwe kennis, maar de echte waarde zit in de vele nieuwe contacten die je opdoet. Vaak in de pauzes of tijdens discussies. Dan deel je je ervaringen, passie, knelpunten, uitdagingen.

Het programma was weer gevarieerd en goed, er was zelfs een track met andere open source projecten zoals WordPress en Drupal.

Deze keer had ik geen presentatie maar probeerde de dag vast te leggen middels foto’s. Vriend Job Bilsen legde wat indrukken vast op video. Dit had een leuk effect want je kijkt anders naar zo’n bijeenkomst door de zoeker van een camera. Zo kon ik eenvoudig bij de parallelsessies in en uit lopen. Op die manier krijg je aan de ene kant een wat vluchtig, gefragmenteerd beeld maar aan de andere kant ook wel een volledig beeld.

Wat persoonlijke indrukken/ervaringen:

• De key-note was voor mij niet optimaal. Deze virtuele sessie door Tomaz Lasic, Education Researcher bij het Moodle hoofdkwartier, kwam niet uit de verf. Het ontbreken van video zorgde ervoor dat mijn aandacht verslapte. Het verhaal compenseerde het gebrek aan video onvoldoende.
• Participatie met leuke tool door Hans de Zwart was veelbelovend. Je kon via twitter, site en sms reageren op een stelling. Dit werkte goed, alleen de slechte verbinding van T-Mobile zorgde ervoor dat veel mensen moeizaam of niet konden twitteren.
• Kwaliteit van sprekers was weer goed. Mensen spreken authentiek en vanuit een persoonlijke passie. Dat maakt het beter dan veel commerciële bijeenkomsten.
• Voor mensen die nog weinig tot geen ervaring hebben van Moodle is het niveau van de presentaties wel wat hoog en ontbreekt het kader.
• Het programma was pas ter plekke te bekijken (in detail). Het zou fijn zijn om vooraf al wat meer te weten en je zo beter te kunnen voorbereiden.
• Leuk om de gevarieerde groep Moodle gebruikers te ontmoeten. Het blijkt dat de manier waarop Moodle wordt ingezet erg verschilt.
• Nadruk lag op het onderwijs, de volgende keer mag wel meer aandacht aan gebruik van Moodle binnen bedrijven en overheid. Dit zorgt voor een goede kruisbestuiving. Ik zou graag bijvoorbeeld de ervaringen van De Belastingdienst, KLM of Shell horen.
• Erg prikkelend was de sessie waarbij je je eigen Moodle kon ‘pitchen’. Hier kreeg je een snel inkijkje in de keuken van andere Moodle implementaties. Spontaan gaven mensen een demo van hun eigen omgeving.

Kortom: een goede en wederom inspirerende bijeenkomst! Gebruik je zelf Moodle in je organisatie en was je er niet bij? Word lid van Ned-moove en maak de volgende keer met de rijke wereld van de Nederlandstalige Moodle community.

Foto-impressie Moodlemoot (#mootnl10)

In het brede vakgebied e-Learning moeten we misschien wat vaker naar andere vakgebieden of andere industrieën kijken. Om inspiratie op te doen, om afstand te nemen van de dagelijkse gang van zaken, om huidige patronen te doorbreken en om geprikkeld te worden. In deze eerste blogpost van een serie kijk ik naar de manier waarop vraag en aanbod in de accommodaties voor congressen, workshops en trainingen op elkaar worden afgestemd. Dit doe ik aan de hand van de website Meetingspot.nl.

Wat doet Meetingspot.nl?

Zoals eigenlijk al in de tekst hierboven staat: mensen die een ruimte zoeken kunnen hun vraag bekend maken en mensen die zelf een accommodatie aanbieden kunnen snel in contact komen met de zoekenden en een aanbod doen. Voor de aanbieders kost deze dienst geld (49,95 euro excl. btw), voor de mensen die naar een ruimte op zoek zijn is de dienst geheel gratis. Als vrager/zoeker geef je met een aantal keuzes aan wat je precies zoekt en waar de accommodatie aan moet voldoen. Daarnaast kun je in een tekstveld beschrijven wat je zoekt. Niet onbelangrijk: je geeft ook aan tot wanneer je eventuele offertes wil ontvangen. Aanbieders sturen via de site een offerte die dan netjes in PDF-vorm in je mailbox komt. Je maakt een gratis account aan en je kunt op de site ook nog altijd de aanbiedingen globaal zien en meer informatie over de locatie krijgen (inclusief foto’s etc.).

Zelf heb ik mijn zoekopdracht een kleine week opengezet. In die week heb ik 8 offertes ontvangen (redelijk eenvoudig maar bruikbaar van opzet). Er zat er maar 1 bij die niet relevant was (ik zocht ruimtes in regio Eindhoven/’s-Hertogenbosch en de aanbieder kwam met een hotel met de naam Eindhoven maar nog niet een klein beetje in de buurt van Brabant). Met 3 locaties ben ik verder in contact getreden. De uiteindelijke keuze moet ik nog maken. Het was een snelle en prettige manier om specifieke informatie te vergaren.

Drie minpuntjes:

1. Door de beknoptheid van de offertes zijn er soms dingen onduidelijk. Soms was zelfs onduidelijk of de geoffreerde prijs inclusief of exclusief btw was.
2. De omslachtige manier waarop je contact kunt opnemen met de aanbieder. Nu kon ik mailen maar niet replyen op een mail. Ook via de website verwacht ik de mogelijkheid om een snelle vraag te stellen waarbij voor de aanbieder de context helder blijft. Nu moest ik naar een mailadres gaan mailen en de door hen gezonden offerte weer als bijlage toevoegen. Zeker als je veel offertes ontvangt kan dit tijdrovend en foutgevoelig zijn.
3. Via de website kan ik niet meer de gedetailleerde offerte inzien, enkel het totaalbedrag. Dit is jammer want dit zorgt ervoor dat de website niet meer het centrale punt is voor mij. Er is dan geen echte reden meer om terug te gaan naar de site. Voor mij is het lastig omdat ik naar de gemailde PDF’s moet gaan. Daarbij hebben de mails ook een algemeen onderwerp waardoor het verwarrend wordt.

Wat is er mooi aan?

Het gaf mij de mogelijkheid om binnen een korte, zelf te definiëren periode, gerichte aanbiedingen te verkrijgen. Deze aanbiedingen waren op maat gemaakt en werden overzichtelijk gepresenteerd op de website en ik ontving ook nog eens de offertes per mail. Op deze manier kom je op nieuwe ideeën. Lang niet alle locaties waren bij mij bekend. Je kunt voldoende variabelen opgeven (inclusief wat vagere kenmerken zoals ‘stijl’) die zorgen voor een relevante match.

Wat kunnen we hiermee in ons vakgebied?

Het concept van een marktplaats waar vraag en aanbod bij elkaar komen vind ik interessant. Niet voor complexe vragen (een webbased training, een simulatie of een implementatie van een systeem) want dan wordt de match nooit goed gemaakt. Voor het beantwoorden van complexe vragen is een echt contact en afstemming noodzakelijk. Anders krijg je net zulke ellende als bij aanbestedingstrajecten. Dit kost de aanbieder en vrager teveel tijd en energie.

Maar we kunnen het bijvoorbeeld wel doen bij wat beter te hanteren vragen rondom thema’s als:

• korte training over e-Learning;
• workshop over e-Learning;
• presentatie over e-Learning;
• gastcollege over e-Learning;
• analyse huidige e-Learning content;
• schrijven van artikel/blogpost/review product/…;
• …

Als mogelijke variabelen die een vrager kan invullen: stijl, doelgroep, voorkennis, duur, dag en tijd, budget, onderwerpen, locatie, doel, etc.

Gezien vanuit de aanbieders lijkt me dit met name voor ZZP’ers interessant. Wat denkt u ervan? Kan een Meetingspot voor e-Learning gaan werken? En zo ja; hoe en waarmee?

Op 1 april vindt het seminar UGame ULearn plaats. Het thema van dit jaarlijkse event gericht op onderwijs en bibliotheken is ‘User Experience‘. Een belangrijk thema. Misschien wordt User Experience wel steeds belangrijker! Zelf zit ik deze keer in een panel om te praten over ebooks/ereaders  en wat deze (kunnen) betekenen voor de bibliotheek en het onderwijs. Wat vind ik hier eigenlijk van? Gaat de eReader uitsterven. Net als de CD-i?

User experience!

In presentaties laat ik aan de hand van 2 voorbeelden zien dat de verwachting van gebruikers snel verandert t.a.v. ICT. Gebruikers (lerenden zijn dit ook) stellen steeds meer eisen aan de gebruikerservaring. De twee voorbeelden:

1. Mijn 3-jarig zoontje gebruikt ongeveer een jaar mijn iPod Touch en iPhone. Voordat ‘ie 2 jaar oud was, bladerde hij al door foto’s. Zie eerdere blogpost. Hij probeert nu ook door over het scherm van mijn MacBook te wrijven naar een volgende pagina of foto te gaan. Hij verwacht hetzelfde gemak als bij het touchscreen van de iPhone. De laptop valt tegen.
2. Bij SeniorWeb merkte een cursist (60+ jaar) op dat hij de WYSIWYG editor van de leeromgeving Moodle wel wat vond tegenvallen. De editor van WordPress vond hij veel eenvoudiger en gebruiksvriendelijker. Daar kon je gemakkelijker en met minder klikken een afbeelding invoegen.

In beide voorbeelden verwacht de gebruiker een bepaalde ‘user experience’ en is teleurgesteld als dit niet uitkomt. Op zich hoeft er met het product niet veel mis te zijn maar als het elders gemakkelijker, sneller, mooier of aantrekkelijker kan dan valt huidige ervaring tegen.

eReader verliest in vergelijking

Daar zie ik een probleem met de eReaders. Hoe technisch goed het scherm en de e-ink ook is, het apparaat moet opboksen tegen twee concurrenten die als referentiepunt dienen:

• boek;
• computerscherm.

Boek vs eReader. Ja, het scherm van de eReader is net zo rustig voor je ogen als papier maar nee, het bladeren gaat langzaam. Bediening is niet altijd even handig. Aantekeningen kunnen bij sommige readers gemaakt worden maar ook dat gaat handiger op papier. eBooks kun je moeilijker uitlenen en zijn weinig compatible met elkaar. Sterke punt van eBooks is het gewicht. En doorzoekbaarheid (voor zakelijke literatuur of studieboeken kan dit relevant zijn). Winnaar is hier voor mij het papieren boek. En dan hebben we het niet eens over het gevoel en de geur gehad

Computerscherm vs eReader. De eReader wint duidelijk op scherpte en leesgemak. Maar waar is de kleur, waar is de interactie, waar is de beweging, waar is de audio? We hebben een bepaalde verwachting en de eReader wint het maar op 1 ding: leesbaarheid van tekst. Computerscherm wint hier.

eReader relevant voor het onderwijs?

Ik kan me voorstellen dat in het wetenschappelijk en het hoger onderwijs de eReader heel bruikbaar kan zijn. De meeste wetenschappelijke publicaties zijn vooral toegespitst op tekst en eenvoudige grafische zaken. Het kunnen doorzoeken kan hier belangrijk zijn. Als er dus ook veel wetenschappelijke literatuur beschikbaar is dan kan dit een belangrijke markt zijn.

Voor het basisonderwijs lijkt me de eReader totaal oninteressant. Hier worden folio uitgaves al moeilijk verkocht als het geen full-colour betreft dus de grijze tinten van eBooks voldoen niet. Ook het formaat en de prijs zitten succes in de weg. Kinderen nemen de boeken zelden mee naar huis dus het argument van het gewicht van boeken valt ook weg. De huidige versies van eReaders zijn imho kansloos in het primair onderwijs.

Zet de eReader maar naast de CD-i!

De eReader in de huidige vorm verdwijnt en wordt alleen maar door early adopters en uitgevers gebruikt. De wereld van de eReaders zal veranderen als de interactiviteit, multimediamogelijkheden, de formaatverschillen en de prijs worden aangepast. Ik zet meer in op apparaten zoals de iPad. Het klopt dat de leesbaarheid slechter is (geen e-ink technologie) maar voor de rest doet zo’n ding veel goed. Eigenlijk is het een betaalbare computer waar je ook nog mee kunt lezen en die direct aanstaat. Deze week toevallig een bericht dat Sanoma Uitgevers hun tijdschriften niet op eReader formaat maar op de iPad gaat uitbrengen. Dit bevestigt mijn beeld dat een apparaat als de iPad veel meer potentie heeft. Gebruiksvriendelijkheid, connectiviteit, multimedia, functionaliteit en aantrekkelijkheid komen samen tegen een betaalbaar tarief. En snel zal er een harde concurrentiestrijd losbarsten tussen aanbieders die ons lezers en uitgevers gelukkig maakt.

We willen een apparaat dat voldoet aan onze hoge eisen en wensen. Voor minder leggen we dat papieren boek en het computerscherm niet terzijde.

CD-i; maak maar plaats op de plank voor de huidige generatie eReaders!

Ps, ook u kunt nog naar UGame ULearn debat toe!

Noot: via @ranver kreeg ik de link naar een video van Wired Magazine die laten zien hoe zij de iPad zien bij hun media magazine (vroegere papieren blad dat nu ook op andere manieren te gebruiken is).

Op woensdag 10 maart vond aan het einde van de eerste IPON-dag weer de TeachMeet plaats. Een mooie bijeenkomst waar mensen hun passie delen tijdens de borrel of de 2 of 7 minuten durende presentaties. Deze keer heb ik de gelegenheid gebruikt om iets te delen rondom de makers/uitgevers van e-Learning.

Wie maakt e-Learning?

Volgens mij moeten veel onderwijsontwerpers, instructional designers of hoe je ze ook noemt snel een meer bescheiden plaats innemen. ‘We’ denken dat wij de wijsheid in pacht hebben en hoewel we natuurlijk goede analyses uitvoeren, onze doelgroep goed kennen en mensen uit de doelgroep betrekken tijdens het ontwerp- en ontwikkelproces gaan we vaak ervan uit dat WIJ de content maken. De lerende consumeert dan onze interactieve e-Learning module. Maar hoe interactief we het ook maken (quiz, cases, games), het echte maakwerk is dan al door de instructional designer gedaan. Ik vind dat we de lerende in een actieve rol moeten plaatsen. Door het maken van content leer je dieper. Het effect is langduriger. Als je bijvoorbeeld lerenden zelf quizvragen (en antwoorden) laat maken, leren ze veel meer dan wanneer je ze een perfect gemaakte quiz voorschotelt. Voor mij zijn er 3 zinvolle groepen makers van e-Learning:

• e-Learning ontwerpers/ontwikkelaars (instructional designers, onderwijskundigen,…);
• docenten, leerkrachten en trainers;
• leerlingen, studenten, lerenden.

Alleen maar User Generated Content?

In initiatieven zoals Wikiwijs geloof ik niet. Ten eerste denk ik niet dat iedere goede docent of leerkracht een goede e-Learning ontwerper is. Ten tweede denk ik dat de community te gesloten is (geloof meer in MERLOT-achtige leermiddelenbanken) en ten derde denk ik dat weinig tot geen leerkrachten en docenten de tijd, kennis of zin hebben om steeds maar weer met weinig eenduidig lesmateriaal te gaan arrangeren. Materiaal in een site als Wikiwijs is dan leuk om af en toe erbij te pakken maar zal (in ieder geval in het basisonderwijs) nooit een echte concurrent gaan worden van de leermiddelen van een uitgeverij.

Maar laten we niet deze discussie te zwart/wit voeren. De Groep Educatieve Uitgeverijen wijst in een reactie op Wikiwijs al dat een rol vanuit de uitgeverijen bij initiatieven als Wikiwijs wenselijk is. Mij lijkt inderdaad dat de content van uitgeverijen of e-Learning ontwikkelaars prima gecombineerd kan worden met content die door onderwijsgevenden of lerenden wordt gemaakt.

Zo is het bij Dr. Digi (de digibordmethode van Noordhoff Uitgevers voor het basisonderwijs) niet alleen mogelijk om de content van Noordhoff te gebruiken maar op elke pagina is het mogelijk om als leerkracht zelf content toe te voegen. Volgende stap kan zijn dat je deze materialen met anderen kunt delen en dat ook leerlingen materiaal kunnen toevoegen.

Leren is niet alleen content!

Leren is beleven en we doen lerenden dan ook te kort door ze alleen als consumenten van leermateriaal te beschouwen. Leren is geen helemaal uitgestippelde reis maar meer een pad dat ook enige ruimte moet scheppen. Als onderwijskundig ontwerpers moeten we open staan voor wat de lerende meemaakt. En de betrokkenheid kunnen we snel verhogen door lerenden actief en producerend te laten leren. Ze wordt het leermateriaal dat van henzelf is. Niet alleen van een uitgeverij of zelfs niet alleen van de docent. Je bent als lerende zelf eigenaar van het leren. Laten we leeractiviteiten/leerervaringen ontwerpen, of nog beter: laten we leerbelevingen ontwerpen. Het materiaal kan dan deels door ontwerpers/ontwikkelaars en deels door lerenden worden gemaakt.

Samen produceren = dubbel resultaat

Ik heb de volle overtuiging dat het samen produceren van leermateriaal zorgt voor betere leerervaringen, lagere productiekosten, hoger rendement en een grotere betrokkenheid van lerenden en onderwijsgevers. 1 + 1 is hier wel meer dan 3!

Dus beste ontwikkelaars: kom van jullie troon af. Waardeer de lerenden meer en geef ze de ruimte om mee te ontwikkelen. Jullie zijn geen contentontwikkelaars maar leerervaringontwikkelaars! Dat is de kern van jullie activiteit. Sites als Livemocha hebben dit goed begrepen en waarderen de input en aanvullingen van lerenden (gebruikers maken op deze site o.a. zelf aanvullende oefeningen).

Jullie zijn nu aan zet!

“Waarom zou mijn school moeten gaan werken met Apple-computers?”. Deze terechte vraag is mij deze week erg vaak gesteld op het congres Onderwijs & ICT. Op 10 en 11 februari vond dit congres plaats en ik stond voor de eerste keer op de Apple-stand als Apple Distinguished Educator. Erg leuk om te doen, vooral omdat de meeste gesprekken over onderwijs gingen en niet over techniek. Maar laat ik nu eerst de vraag beantwoorden.

Wat is uw onderwijskundige visie?

Apple heeft een duidelijke visie op het onderwijs. Deze visie moet aansluiten op de visie op het onderwijs en leren van u en uw team. De visie die o.a. te lezen is op de Nederlandse onderwijssite van Apple en natuurlijk op de blog Helikon van Fons van den Berg. Heel interessant is ook de diepgaande visie waarbij 6 principes de kern vormen: ACOT2 (Engelstalige Apple site).

Als uw school gelooft in het (sociaal) constructivisme dan komt Apple snel in beeld. Kinderen, jongeren en volwassenen leren krachtiger als ze het geleerde actief verwerken. Iets zelf maken zorgt voor groter begrip en betere verankering. Met Apple’s is het kinderlijk eenvoudig om leerlingen of studenten zelf leermateriaal te laten maken. De standaard en gratis aanwezige softwarebundel iLife biedt mogelijkheden om eenvoudig leermateriaal te maken: podcasts, fotoshows, fotoboeken, video, muziek, interactieve webpagina’s en DVD’s. Leerlingen publiceren dit materiaal met een klik op hun eigen website, op YouTube of op DVD.

Apple is wel duur!

Ja, een nieuwe MacBook of iMac is in aanschaf duurder dan een PC uit de supermarkt. Thuis kan de aankoopprijs dan ook een reden zijn om niet met een Apple te gaan werken. Voor scholen ligt het anders omdat de aanschafprijs maar een beperkt deel van de totale kosten uitmaken. De zogenaamde Total Cost of Ownership (zie uitleg op Wikipedia) neemt alle kosten mee. Dus ook voor bijvoorbeeld het onderhoud. En daar zit bewezen verschil in, Macs zorgen voor veel minder kopzorgen en vergen veel minder onderhoud. Ook Nederlandse scholen zien dat de IT-kosten afnemen op het moment dat er met Apple gewerkt wordt. Dit zijn redelijk eenvoudige rekensommetjes. Overigens heeft een leerling/student met de iPod Touch, de iPhone of de iPad ook een krachtige computer in handen die tegen een lage prijs perfect binnen het onderwijs is in te zetten!

Apple is toch alleen aanwezig in het Amerikaanse onderwijs?

Natuurlijk speelt Apple op de Amerikaanse onderwijsmarkt een hele grote rol, van het basisonderwijs tot universitair onderwijs. Maar ook in Nederland worden de voordelen van het werken met Apple computers in het onderwijs steeds duidelijker. De ADE’s zijn al druk bezig in het Nederlands onderwijs om scholen op een goede manier ICT en leren te combineren en te faciliteren middels Macs. Fons schreef al dat er een aantal voorbeelden te vinden is op de Nederlandse Apple site. Bekijk eens het verhaal van het Alberdingk Thijm College in Hilversum en het Zuyderzee College in Emmeloord. Op dat laatste college heb ik zelf ook workshops verzorgd over iWeb en Moodle en het was indrukwekkend om te zien hoe alle leerlingen en docenten met de laptops hun onderwijs verrijken. Wilt u nog meer voorbeelden horen? Neem dan met mij of een andere ADE-er (zoals Fons) contact op.

Waarom geen Apple?

De eerlijkheid gebiedt me ook te zeggen dat er goede redenen zijn om NIET met Apple aan de slag te gaan op scholen. Ten eerste moet zoals gezegd de overtuiging zijn dat producerende lerenden niet lastig zijn maar dat dit belangrijk is in het leerproces. Gelooft u hier niet in dan biedt de Mac weinig didactische meerwaarde.

Een ander praktisch probleem kan optreden bij het gebruik van educatief digitaal materiaal van uitgevers. Alle leeromgevingen zijn prima te gebruiken op Macs maar voor sommige leercontent geldt dit niet. Uitgeverijen lopen niet bepaald voorop en gaan lang niet uit van algemeen geaccepteerde standaarden. Zo is het mogelijk dat digitale leermiddelen op CD-rom worden uitgeleverd en alleen te gebruiken zijn op een Windows 2000 computer met Internet Explorer 6.0. Bij deze een oproep aan alle uitgeverijen om hun materiaal echt toegankelijk te maken! Niet alleen levert dit soort beperkingen voor Mac gebruikers problemen op maar ook voor lerenden met beperkingen. Overigens is het prima mogelijk om ook op een Apple computer Windows te gebruiken. Volgens een eerder onderzoek van o.a. Computable bleek al in 2007 dat MacBooks de beste Windows laptops zijn

Dus wanneer gaat u eens kijken of u Apple een plaats kan geven binnen uw school? Om te wennen kan dit natuurlijk prima in combinatie met Windows PC’s. O ja, en Microsoft heeft een prima versie van Office voor de Mac. Neem ook een hap!

Een vlag op het podium is voor Nederlanders toch wel erg vreemd. Maar omdat het vandaag Veterans Day is, zien we het door de vingers. Vandaag is er 1 ronde geweest met parallelsessies, daarna vond de afsluitende bijeenkomst plaats.

Discussie over storytelling

Deze keer nam ik deel aan een discussie-activiteit. Een klein groepje overlegde over storytelling. Iemand van KPMG leidde het gesprek. Na een korte inleiding over de rol van storytelling en de mix van media en platformen begon een goede discussie waarin innovatieve ideeën over vooral de didactische invulling aan bod kwamen. Een verhaal wordt gebruikt om lerenden te boeien en te activeren. Er werd gepleit om de lerenden vooral een actieve rol te geven en niet alles voor ze te bedenken. Laat ze zelf elementen in een verhaal produceren. Zelf content. Voorbeelden zoals World without Oil en WebQuests werden naar voren gebracht. Dit vraagt vooral een ommezwaai van onderwijskundige ontwerpers. Je zit als ontwerpers dan niet op de stoel van  scriptschrijver en uitvoerder maar je bent meer regisseur. Je geeft een belangrijke rol aan de lerende. Dat betekent dat je controle moet loslaten.

Discussie over storytelling

iPhone app is gerealiseerd!

In de generale sessie komen nog veel interessante mensen naar voren. De studenten van het Champlain College presenteren hun iPhone app voor nieuwe werknemers. Overigens komt die app voor iedereen (en aanpasbaar) beschikbaar. Binnen 3 dagen hebben ze de app gemaakt, dat was knap en het was interessant om vanaf de zijlijn het proces te volgen.

Groep studenten die App hebben gemaakt

Ook Nick van Dam vertelt over zijn fantastische project e-Learningforkids.org en over wereldwijd talentmanagement.

Tenslotte nog de resultaten van het CNN videolab: 6 mensen hebben tijdens de conferentie video’s gemaakt onder leiding van CNN experts. Met  voorbeelden werd direct duidelijk welke progressie ze in een paar dagen hadden gemaakt. Voor mij maakt het ook wel duidelijk dat expertise nodig is en volgens mij betekent dit dat we niet altijd genoegen moeten nemen met YouTube kwaliteit. Dit was in sommige sessies de tendens (YouTube kwaliteit van leermateriaal is goed genoeg) maar ik denk dat het lerende publiek ook snel de eisen zal bijstellen. Ook van user generated content zal dan steeds meer verwacht worden.

Binnenkort vind je hier en op e-Learning.nl een uitgebreide post over de belangrijkste trends. Bij deze  alvast een eerste opsomming van opvallende zaken op Learning 2009:

• de organisatie van zo’n event is echt van een ander niveau dan in Nederland. Gevarieerd, rijk en met alle details goed;
• dit jaar was er veel aandacht (meer dan vorig jaar) op het goedkoop produceren van e-Learning. Instructional designers doen een stapje terug. Goed  genoeg is het breed gedragen motto;
• didactiek komt minder aan bod dan voorgaande jaren. Gevechten om budgetten overheersen;
• gamebased learning is niet meer prominent aanwezig;
• er is veel aandacht voor sociaal leren, met name voor microblogging (en met name Twitter). Blogs en wiki’s zijn geen onderwerp van gesprek meer omdat ze algemeen worden toegepast/geaccepteerd;
• verhalen zijn erg belangrijk. De verhalen van sprekers, van lerenden en van collega’s. Verhalen als didactische werkvorm zijn niet meer zo expliciet aanwezig in vergelijking met voorgaande jaren.

De fotoshow van vandaag vind je bij Flickr. De collectie van alle foto’s van Learning 2009 vind je hier.

Dankje wel voor het volgen en de vele reacties per mail of per tweet (@marceldeleeuwe).

Vandaag was weer een fantastische dag bij Learning 2009! Veel indrukwekkende zaken gezien en gehoord, je kunt dit lezen op www.e-learning.nl. Vandaag vond ook een tweede serie Pecha Kucha presentaties plaats.

Dit vind ik een bijzondere manier van presenteren. Het voorbereiden kost meer tijd dan een ‘gewone’ presentatie van 30 minuten. Juist omdat het moeilijk is om 20 dia’s te maken en daar maar 20 seconden per dia over te mogen praten. Ik vind de TeachMeets wat fijner. Want bij een Pecha Kucha heb je het gevoel dat je bij sommige dia’s veel minder nodig hebt dan 20 seconden, je moet dan wachten. Bij andere dia’s wil je misschien 1 minuut stilstaan. Maar al met al toch heel goed en niet alleen om ze te doen maar ook om ze te zien.

Deze keer heb ik de presentatie opgenomen met mijn iPhone. Dat was een m4a bestand dat ik vervolgens met Audacity heb bewerkt en naar mp4 heb omgezet. Dat was een formaat dat ik zo kon toevoegen aan mijn SlideShare presentatie. Werkt allemaal heel goed. Volgende keer wil ik wel een gewoon microfoontje kopen omdat het wat raar staat om met je oordopjes in te presenteren

Op www.e-learning.nl kun je lezen op welke manier didactiek vandaag werd buitengesloten. Daar kwamen wel andere zaken voor in de plaats.

Een iPhone app in 72 uur

Gisteren is een groepje studenten van Champlain College van start gegaan om een educatieve app voor de iPhone te maken. Een geweldig idee! Vorig jaar werd er in 3 dagen een edu-game gemaakt, dit jaar dus een app. De studenten zitten in de gang en betrekken op verschillende manieren de deelnemers bij hun project. Af en toe laat Elliott middels een videoverbinding zien hoe het eraan toegaat. Straks komt de app voor iedereen beschikbaar. Een fantastische manier om zo een project aan te pakken. De energie zindert door de zaal en iedereen is benieuwd naar zowel het proces als het resultaat.

Een verhaal in 6 minuut en 40 seconden

De energie was ook goed voelbaar bij de Pecha Kucha sessie. 4 mensen vertelde in 20 dia’s in elke 20 seconden hun verhaal. Hoewel de verhalen erg verschillend waren, was de passie bij allemaal voelbaar. De eerste Pecha Kucha ging over de collectieve Filipijnse cultuur, de tweede over ICT en leren in het basisonderwijs, de derde over het monteren van film en de vierde over gamebased learning.

Het leukste was nog het gesprek dat spontaan ontstond nadat de presentaties waren afgelopen. Veel bezoekers stelde vragen. Met de hele groep kwamen we tot wat interessante conclusies:

• het is moeilijker en tijdrovender om een Pecha Kucha voor te bereiden dan een gewone, lange presentatie;
• een Pecha Kucha maken dwingt je om tot de kern door te dringen en alle overbodige ruis eruit te halen;
• sommige makers beginnen met de afbeeldingen, anderen schrijven direct het hele script uit;
• een Pecha Kucha kan ook gebruikt worden als teaser voor een WBT. Een bezoeker publiceerde altijd de Pecha Kucha op intranet (inclusief audio) om mensen warm te maken voor de training die volgde;
• een Pecha Kucha raakt je vooral als er een persoonlijk verhaal komt.

Morgen ben ik aan de beurt en vandaag hebben zich spontaan nog extra mensen aangemeld voor morgen.

Tearners  (Designers ‘R’ Us)

Iemand die ik graag zie is Wayne Hodgins (zie ook zijn blog). Deze gepassioneerde spreker combineert vaak bepaalde trends die hij waarneemt en vertaalt dit naar de wereld van (e)leren. Zijn Snowflake effect komt later nog aan bod bij Learning 2009, vandaag had Wayne het over Design. Hij constateert dat na de prosumers iedereen een designer is. Of je nu zelf een video schiet (zie ook www.howcast.com) of twitterberichten stuurt, je moet over het ontwerp nadenken. Hoewel Design een breed begrip is geworden, blijft het een belangrijk begrip dat onze aandacht verdient.

Heel aardig was de term Tearners: dit geeft aan dat we in deze tijd allemaal zowel teachers als learners zijn.  Deze rollen wisselen elkaar af. Dit betekent nogal een verandering. Deze verandering is nodig volgens Wayne: we moeten onderscheid maken tussen een bedrijfsactiviteit en een ‘value propositie’. Zo is hij destijds zelf door Kodak ingehuurd omdat ze de opkomst van de digitale fotografie als een regelrechte bedreiging zagen. Ze zagen niet dat ze ook zorgen voor het ‘Kodak moment’ en dat ze dat ook digitaal konden doen.  Ze verkochten geen analoge rolletjes, ze verkochten Kodak-momenten. Wij moeten als industrie bedenken wat we nu precies aan waarde hebben. Wat is onze Value proposition?

Zie voor foto’s van dag 2 mijn Flickr-pagina.

Zondagavond om 19.29 uur is het event Learning 2009 geopend. Ruim 1300 learning professionals duiken in de grote wereld van e-Learning. Zondagmiddag werd voor de liefhebbers voortvarend afgetrapt met ‘pre-conference workshops’. In 3 uur werden thema’s zoals Learning Leaders, Learning Systems, Performer Support en Mobile Learning door experts in het veld intensief met een kleine groep deelnemers verkend.

Mobiel leren workshop

Als warmmakertje moest je jezelf aan een tafelgenoot voorstellen door over je mobiele telefoon te praten. Stiekem blijkt je telefoon en op welke manier je deze gebruikt, veel over jezelf te vertellen. Tom King en Judy Brown van ADL Immersive Learning Technologies Team (ADL is organisatie achter SCORM) deelden vele voorbeelden en ontwerptips rondom mobiel leren. Het werd een rare start omdat mobiel leren werd afgezet tegen e-Learning. Dat onderscheid hoeft er niet te zijn en de discussie welke leerinterventie in welk hokje past is niet zo interessant. Interessanter is waarom je mobiel leren zou gebruiken en hoe dat dan moet. Duidelijk is dat steeds meer functies in smartphones worden opgenomen dus de didactische mogelijkheden breiden zich steeds meer uit.

Jezelf voorstellen aan de hand van je telefoon: werkte goed!

Judy Brown gaf aan dat bij een pilot van Merrill Lynch; GoLearn de resultaten beter waren dan bij ‘traditionele’ e-learning modules (zie ook artikel op de site). Een deelnemer vertelde dat Accenture vergelijkbare cijfers had. Het was bij Accenture nog niet duidelijk waarom het enthousiasme zo groot was. Concrete voorbeelden kwamen ook aan bod, van eenvoudige naslagwerken voor kappers, tot en met applicaties voor onderhoudsmonteurs waarbij ze met een iPhone een foto maakte van een kapot onderdeel, vervolgens bijbehorende informatie uit de handleiding kregen gepresenteerd en waarbij daarna als een extra laag werd getoond hoe ze de reparatie moesten uitvoeren.

Anders ontwerpen voor mobiel leren?

We moeten oppassen dat we niet weer dezelfde fout maken en onze huidige e-Learning oplossingen direct over gaan zetten naar een mobiele variant. Tom King gaf aan dat mobiel leren gebruiken om zeer veel informatie over te dragen even onzinnig is als een roman schrijven op een kassabon. Met het ontwerpen van m-learning moet je rekening houden met je doel (wat wil je oplossen?), de plaats waar het gebruikt wordt (in welke omstandigheden), de tijd en het device.

Er werd een ontwerp gemaakt voor een edu-app

Tom gaf aan dat je vooral eerst goed moet analyseren en ontwerpen, het liefst op papier. Start met 10 papieren prototypes, maak dan 3 ‘pixel perfect designs en maak vervolgens 1 product. Tussen de vele tips zat ook een mooie site waar je iPhone mock-ups kan maken. Als oefening gingen groepen een ontwerp maken voor een mobiele app. Aan het eind stelde toch nog iemand de nu al sufste en slechtste vraag van het hele congres: “Weet u een tool waarmee ik PowerPoint kan omzetten naar Mobiel leren?”

Links rondom mobiel leren:

• Blog Judy Brown: http://www.mlearnopedia.com/
• Blog Tom King: http://mobilemind.net/
• Webbased mock-up maken van iPhone app: http://iphonemockup.lkmc.ch
• Voorbeeld kappers: http://htmob.mobi/demo
• Eenvoudige cursus Engels: http://eslau.ca/
• Cultuur game: http://port.c-shock.com

Buslading met hulp

Buiten staat een imposante bus geparkeerd van een verzekeringsmaatschappij: HelpPoint van de Farmers Insurance Group. Deze bussen rijden door de VS om bij een rampensituatie bijstand te verlenen. En rampen komen nogal eens voor in de VS; je moet denken aan grote bosbranden, orkanen en dat soort zaken waardoor hele dorpen in de problemen komen. Voedsel en communicatie worden dan opeens schaars. Deze bus biedt de gemeenschap praktische en gratis ondersteuning met eten en drinken (3 maaltijden per dag), communicatie (o.a. internet, satelliettelefoons), informatie (televisie met nieuws, radarsysteem) en ondersteuning bij het afwikkelen van schadeclaims.

Een mooi concept dat de abstracte verzekeringswereld een gezicht geeft en dat aan de ene kant misschien een goed marketinginstrument is maar aan de andere kant ook veel steun kan bieden aan getroffenen. De bus blijft een aantal dagen tot een aantal weken op de locatie staan en wordt bemand door vrijwilligers.

Er kan volop gekookt worden aan de buitenkant van de bus.

Binnenin de bus kan o.a. de situatie bekeken worden.